Onderzoeksdomein

Ons onderzoek richt zich op de binnenkant van organisatieverandering: wat gebeurt er ècht als (mensen in) organisaties in beweging komen? Het overgrote deel van de managementpublicaties gaat over de vraag: wat kunnen we doen om hùn te veranderen? Dan gaat het dus over veranderkundige interventies, veranderplannen, opleidingen, coaching, - kortom alles dat er op de betrokkenen kan worden afgestuurd opdat zij van A naar B gaan resp. van Ist naar Soll. Dàt is de buitenkant van organisatieverandering. Bij onderzoek naar de binnenkant van organisatieverandering gaat het juist om vragen als hoe landen verandertrajecten eigenlijk in het organisatielandschap?; waardoor komen mensen echt in beweging?; en waardoor juist niet?
Terug

Theoretische basis voor ons onderzoek

Mensen veranderen niet door verandertrajecten, maar door andere betekenisgevingen aan hun werk en werkomgeving.
Uitgangspunt bij ons onderzoek is dat het landen van een verandertraject inhoudt dat de betrokken leidinggevenden en medewerkers tot andere collectieve beelden zijn gekomen over hun werk, de organisatie, etc. Hierbij gebruiken we de term betekeniswolken: wat leeft er nou ècht bij deze mensen? Welke verhalen doen de ronde? Waarover heeft men het in de wandelgangen? Wij gaan er van uit dat het deze betekeniswolken zijn die het meest direct de reacties van mensen op organisatieveranderingen bepalen. Niet, dus, de verhalen, missieves en voorlichtingssessies van het management leiden tot verandering, maar veranderingen in en van betekeniswolken. Het onderzoek richt zich op de dynamieken in en bij deze betekeniswolken: hoe ontstaan ze? Hoe veranderen ze? Welke invloed hebben verschillende veranderkundige interventieportfolios (Sux Sigma, Lean, Appreciative Inquiry, BPR, TQM, etc.) op het stabiliseren of juist veranderen van die wolken? Welke mechanismen liggen ten grondslag aan het transformeren van wolken?

Bij het ontwikkelen van modellen en concenten hierover maken we gebruik van de nieuwste inzichten op het terrein van het sociaal constructionisme, chaos- en complexiteitstheorie, psychodynamica en machtstheorie, epidemiologie, speltheorie, etc.
Terug

Onderzoeksactiviteiten

Meten en terugkoppelen van collectieve betekenissen in organisaties en daardoor het evalueren van de effectiviteit van verandertrajecten en change agents: leiden ze tot het ontstaan van nieuwe betekeniswolken?
Het onderzoek richt zich op vier deelterreinen. Ten eerste: het ontwikkelen van valide meetinstrumenten voor het in kaart brengen van betekeniswolken en de onderliggende dynamieken. Ten tweede: empirisch onderzoek om de effectiviteit van veranderportfolios en veranderprogrammas te evalueren. Leiden ze tot verandering in en van de betekeniswolken? En zo ja, wat zijn dan de triggers voor die verandering? Ten derde: empirisch onderzoek naar de effectiviteit van veranderaars: managers, facilitators, consultants. Wat is het waardoor zij betekeniswolken in beweging kunnen krijgen? Wat zijn dos en donts voor change agents? Ten vierde: onderzoek als interventie en interventie als onderzoek. Het op een bepaalde wijze terugkoppelen van de onderzoeksresultaten over de vigerende betekeniswolken in een organisatie is op zich een krachtige interventie. Juist deze terugkoppeling kan leiden tot generatieve dialogen, waarbij er tal van nieuwe betekeniswolken kunnen ontstaan. Het onderzoek gaat hier over de feitelijke werking hiervan. Wanneer leidt terugkoppeling tot wolkenverandering? Hoe faciliteer je dergelijke generatieve dialogen?
Terug

Leden van het onderzoekscentrum Facilitating Change and Implemantation Dynamics

Het unieke aan het onderzoekscentrum is dat het een samenwerkingsverband is tussen practioners, researchers en consultants. Het onderzoekscentrum is een samenwerkingsverband, waarbij mensen met drie heel verschillende insteken met elkaar onderzoek doen naar de binnenkant van organisatieverandering.

Ten eerste zijn dat practitioners: organisaties (zowel profit als non-profit) die zelf met verandertrajecten bezig zijn. Zij willen inzicht krijgen in de effecten en effectiviteit van hun verandertrajecten en aanpakken. Leiden de veranderkundige interventies die we doen nou echt tot verandering in de mind sets van betrokkenen? En wat werkt dan wel en wat werkt helemaal niet? Voorbeelden: Dexia, Wavin, ABNAMRO, Canon, Heineken, Logica CMG, Atos-Origin, Canon, Ministerie van Justitie, Ministerie van Landbouw (LNV), GGZ Oost Brabant, Nationale Nederlanden, ING, gemeente Roosendaal, gemeente Rotterdam, Politie Nederland. Onderzoeksobjecten: reorganisaties, fusies, Six Sigma-trajecten, cultuurtrajecten, introductie van nieuwe management en control-systemen, inter-organisationele samenwerkingstrajecten, organisatie-ontwikkelingstrajecten.

Ten tweede zijn dat researchers: mensen die bezig zijn met wetenschappelijk onderzoek naar de dynamieken die ten grondslag liggen aan veranderingen van betekeniswolken in en tussen organisaties. Doorgaans betreft het hier doktoraalstudenten (MSC), promovendi en wetenschappelijk medewerkers van de Open Universiteit en andere universiteiten.

Ten derde zijn dat consulancies: variërend van individuele organisatie adviseurs tot grote nationale (Van Aetsveld, The Learning Company) en internationale (Logica CMG, Deloitte) adviesbureaus. De rollen die de consultancies binnen het onderzoekscentrum spelen kunnen verschillende kanten opgaan. Of ze brengen zelf bepaalde bruikbare en interessante onderzoeks(deel-)methoden en technieken in met behulp waarvan de betekenisgeving in organisaties en de onderliggende dynamieken in beeld kan worden gebracht. Of ze willen hun èigen adviesproducten door het onderzoekscentrum laten onderzoeken op effectiviteit. Of ze werken zelf actief mee aan de onderzoeks- en terugkoppelactiviteiten van het onderzoekscentrum. Als laatste gebruiken de consultancies het onderzoeks- en terugkoppelinstrumentarium zelfstandig (licentie-overeenkomst en certificering) in hun eigen adviespraktijk.
Terug

Meedoen met onderzoek

Lid worden betekent actief meedoen met het onderzoek. Meedoen is meer dan toeschouwen. Toeschouwers, die kunnen de publicaties van het onderzoekscentrum lezen.
Meedoen kan verschillende dingen betekenen. Voor organisaties (practitioners): bij onze organisatie zijn we met een verandertraject bezig. Kunnen jullie meten of het traject wel goed landt in onze organisatie? Of: we merken als organisatie dat onze (verander)-management-aapak niet tot voldoende intrinsieke commitment leidt bij de betrokkenen. Hoe komt dat? En kunnen jullie onze verander-aanpak aanvullen met jullie onderzoeksgegevens, waarbij we het terugkoppelen van die gegevens tot onderdeel van ons verandertraject maken?
Voor researchers betekent meedoen het doen van onderzoek op een thematiek die gerelateerd is aan het onderzoeksdomein. Naast het doen van onderzoek wil het onderzoekscentrum haar bevindingen breder bekend maken middels publicaties in wetenschappelijke tijdschriften. Het meewerken en bijdragen aan dergelijke publicaties betekent ook meendoen.
Concultancies kunnen hun eigen adviesproducten door het centrum laten onderzoeken. Ook kunnen ze eigen meetinstrumenten (of daaraan gerelateerde zaken) inbrengen, om zo het onderzoeksinstrumentarium van het onderzoekscentrum te versterken. Verder kunnen ze in uitvoerende zin een bijdrage leveren aan de onderzoeks- en feedbacktrajecten die gaande zijn.

Wanneer je besluit om actief mee te gaan doen met het onderzoekscentrum, dan ga je akkoord met de code of conduct die we binnen het centrum hanteren. Deze code of conduct gaat onder meer over het samenwerken in onderzoeksteams, het delen van onderzoeksresultaten, het respecteren van intellectueel eigendom en geheimhouding (over onderzoeksresultaten) en het mee-besturen van het onderzoekscentrum.
Terug

Voorbeelden van onderzoeksopdrachten

In het kader van het onderzoekscentrum zijn al vele onderzoeken uitgevoerd. Ook is er een aantal lopende trajecten.

Voorbeelden van onderzoek dat wordt verricht bij het onderzoekscentrum:
-Evalueren van Six Sigma-traject bij verzekeraar (leidt het traject tot veranderingen in de collectieve betekenisgeving en zo ja, waarom?)
-Evalueren van introductie van internationale matrix-organisatie bij een grote financiële instelling (in hoeverre leidt de matrix tot nieuwe informele sociale netwerken en collectieve betekenisssen?)
-Evalueren van effecten van de samenvoeging van aantal mensen in nieuwe centrale staf-eenheid bij ministerie (leidt de reorganisatie en het daarbij behorende veranderproces tot nieuwe betekenisgevingen en nieuwe wijzen van samenwerking?)
-Wat is het effect van informeel leiderschap op de verandering of stabilisatie van collectieve betekenisgevingen? Onderzoek bij grote financiële instelling in België.
-Evaluatie van twee fusietrajecten van gemeentes (in hoeverre blijven er aparte informele netwerken en betekenisgevingen ontstaan nadat de fusie heeft plaatsgevonden?)
- Action learning-traject bij een grote overheidsorganisatie. Meting van informele netwerken en betekeniswolken; terugkoppeling van onderzoeksgegevens als interventie in een organisatie-breed verandertraject
-Action-learning-traject bij natuurbeschermingsorganisatie (in hoeverre is het nieuwe Ondernemingsplan geland in de organisatie? Welke aanvullende acties moeten worden ondernomen om het draagvlak voor de plannen te versterken?).
-Toepasbaarheid van theorieën over trend-, mode- en hype-vorming op het veranderen en transformeren van betekeniswolken in organisaties (promotie-onderzoek).
-Hoe kan het dat verandertrajecten bij mensen met een technische achtergrond en scholing heel anders landen dan bij commerciëel en administratief personeel? (promotie-onderzoek).
Terug

Verhouding wetenschappelijk onderzoek praktijkonderzoek

Het onderzoekscentrum beoogt al haar onderzoekswerkzaamheden op een wetenschappelijk verantwoorde wijze uit te voeren. Zodoende kunnen de onderzoeksresultaten (rekening houdend met anonimiteit van bronnen) gepubliceerd worden in wetenschappelijke tijdschriften. Bij alle onderzoeksactiviteiten en projecten die het onderzoekscentrum uitvoert is de afspraak dat de onderzoeksgegevens gebruikt kunnen worden voor wetenschappelijke publicaties. Uiteraard wordt de behoefte aan anonimiteit van de organisaties waar het onderzoek wordt uitgevoerd volledig gerespecteerd. Tegelijkertijd leert de ervaring dat de onderzoeksresultaten voor de betrokken organisaties buitengewoon belangrijk en relevant zijn. Het onderzoekscentrum doet in dit verband ook bijvoorbeeld onderzoek naar de meest optimale wijze waarop onderzoeksgegevens kunnen worden teruggekoppeld aan al de betrokkenen. Zodanig dat het terugkoppelen van onderzoeksresultaten een maximale kans creëert voor het op gang komen van generatieve dialogen. Inhoudelijk leveren de onderzoeksresultaten vaak een schokkend helder (citaat) beeld op van datgene dat er in een organisatie gaande is. Met dit soort informatie in de hand kunnen al de betrokkenen (consultants, managers, medewerkers) tesamen veel gerichter bepalen wat er werkelijk aan de hand is en welke acties nodig zijn om de organisatie meer aligned te krijgen en beter te laten presteren.
Terug