Het kind in de maatschappij

Deze cursus heeft als doel studenten kennis te laten opdoen om kritisch te kunnen nadenken over de rol van kinderen in de samenleving, met nadruk op wat er van hen wordt verwacht en hun rechten. Het kindperspectief en de stem van het kind staan hierbij centraal, verdeeld over verschillende thema’s:
1. Een reis door geschiedenis en cultuur. Een historisch overzicht van hoe de positie van kinderen is veranderd, van kleine volwassenen in de middeleeuwen tot kwetsbare individuen die bescherming nodig hebben. De cursus vergelijkt ook de kijk op kinderen in westerse (individualistische) en oosterse (collectivistische) culturen, en onderzoekt de situatie in minder ontwikkelde landen.
2. Kinderrechten. Dit deel behandelt de juridische rechten van kinderen, zowel internationaal (VN) als nationaal, inclusief wanneer kinderen hun stem mogen laten horen en hoe ze worden beschermd. Ook worden organisaties die zich in Nederland over kinderen ontfermen besproken, met aandacht voor kwesties zoals seksuele uitbuiting, en de gevolgen van schendingen van kinderrechten.
3. Gesprekken met kinderen. Dit thema onderzoekt wat verwacht kan worden van kinderen in gesprekken, met aandacht voor hun cognitieve en communicatieve ontwikkeling, geheugenvorming, en of ze betrouwbare getuigen kunnen zijn. Daarnaast komen vaardigheden aan de orde om met kinderen in gesprek te gaan, evenals veelvoorkomende mythes en de beste methoden voor interviews met kinderen.
4. Het kind in zijn context. Dit thema richt zich op het systeem waarin een kind opgroeit, waarbij risicofactoren en beschermende factoren voor ontwikkeling worden onderzocht, het debat tussen nature en nurture, en invloeden zoals armoede en sociale netwerken.
Belangrijke aandachtspunten in de cursus zijn kritisch denken, culturele sensitiviteit en systemisch denken om de ontwikkeling en rechten van kinderen in een bredere context te begrijpen.

Leerdoelen
Nadat je de cursus hebt bestudeerd, kun je
• de rol van het kind in de samenleving door de geschiedenis heen kennen
• benoemen welke kinderrechten er zijn op Europees en nationaal niveau
• uitleggen hoe de kinderbescherming in Nederland is georganiseerd
• uitleggen hoe de communicatievaardigheden bij kinderen zich ontwikkelt
• uitleggen hoe het geheugen bij kinderen zich ontwikkelt
• uitleggen waarom specifieke gespreksvaardigheden in een gesprek met kinderen belangrijk zijn in verschillende contexten
• uitleggen welke risico- en beschermende factoren van belang zijn in de omgeving van het kind
• kritisch reflecteren op de positie die kinderen innemen in onze maatschappij.