Formeel strafrecht

Strafzaken zijn vaak onderwerp van veel media-aandacht. Hierdoor is strafprocesrechtelijke terminologie ons niet vreemd. Maar wat betekenen die termen eigenlijk precies en klopt het wel wat er in de media beweerd wordt? Vaak wordt namelijk vergeten dat het strafproces een tweeledig doel dient: zorgen dat schuldigen veroordeeld worden en voorkomen dat onschuldigen gestraft worden. In deze cursus willen we je kennis laten maken met de nuances van ons strafprocesrecht.

In de cursus Materieel strafrecht gaat het vooral om de vraag welk gedrag strafbaar is en wanneer een dader niet strafbaar is. In de cursus Formeel strafrecht ligt de nadruk op de vraag wat er mag en soms moet gebeuren ter opheldering van het vermoeden dat een strafbaar feit is gepleegd.
Hoe kan het (opsporings)onderzoek door politie en justitie plaatsvinden zonder dat dit een te vergaande inbreuk maakt op de rechten van burgers, waaronder de verdachte? Gedurende tien weken staan we stil bij vragen zoals ‘Aan wie komen welke bevoegdheden toe in het opsporingsonderzoek?’, ‘Welke actoren treden op in het strafproces?’ en ‘Welke waarborgen kent ons strafproces opdat aan het einde van de rit een juist oordeel wordt geveld?’.
In deze cursus doorlopen we het strafproces vanaf het moment dat er een redelijk vermoeden rijst dat er een strafbaar feit is gepleegd tot en met de einduitspraak. En zelfs nog een stukje verder: we behandelen ook de rechtsmiddelen die tegen een einduitspraak kunnen worden ingesteld.
Dat doen we niet alleen aan de hand van hetgeen in het huidige Wetboek van Strafvordering en bijzondere wetten daarover te vinden is. Maar ook de rechten van de mens zoals neergelegd in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens komen nadrukkelijk aan bod. Bovendien zullen we vooruitlopen op de inwerkingtreding van het nieuwe Wetboek van Strafvordering, die staat gepland op 1 april 2029. Daarmee willen we verzekeren dat studenten op de hoogte zijn van de laatste stand van zaken op het moment dat ze afstuderen.

Na afronding van deze cursus:
- heb je een grondige kennis van het strafprocesrecht met inbegrip van het strafprocesrecht zoals dat met de inwerkingtreding van het nieuwe Wetboek van Strafvordering per 1 april 2029 zal luiden;
- weet je welke invloed het EVRM op het Nederlandse strafprocesrecht heeft en kun je daarvan voorbeelden noemen;
- ben je in staat om de opgedane kennis toe te passen op een casus met meerdere strafprocessuele aspecten;
- heb je kennisgemaakt met jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en ben je in staat om deze kennis toe te passen op een concrete casus;
- ben je op de hoogte van de theoretische grondslagen en beginselen van het strafprocesrecht en heb je inzicht in de doorwerking van deze beginselen in de praktijk van het strafprocesrecht;
- heb je je ter voorbereiding op het tentamen met open vragen de vaardigheid 'casus oplossen' eigen gemaakt met een specifieke focus op het oplossen van een strafprocessuele casus; en
- heb je een begin gemaakt met het 'kritisch reflecteren' op het strafprocesrecht.