null Onderzoeker: Wij zijn meer dan ons brein

PSY_ZorgenVoorGeluk_head_large.jpg
Onderzoeker: Wij zijn meer dan ons brein
Het model waarmee de psychologie menselijk gedrag en cultuur wil verklaren klopt niet. Er wordt te veel belang gehecht aan het brein, terwijl de mens helemaal niet zo rationeel is. Ons gedrag is voor een heel groot deel gebaseerd op intuïtie en gevoel, uitgelokt door de toevallige samenloop van behoeften, lichamelijke structuur en structuur van de omgeving. Dat is de stelling die Jannes Eshuis verdedigt in zijn proefschrift 'Bridging the Gap'. Op 11 september 2015 vindt de promotiezitting plaats bij de Open Universiteit in Heerlen.

Individuen in een leefwereld met een geschiedenis

Eshuis is het niet eens met de nadruk die de psychologie legt op het brein en op rationeel gedrag. 'Wij zijn niet alleen maar ons brein. Wij zijn individuen in een leefwereld met een geschiedenis. Daarin heeft het brein ook een functie. Maar zeker niet het overdreven gewicht dat bijvoorbeeld de evolutionaire psychologen daar aan toekennen. Kijken naar de hersenen vertelt ons weinig of niets over gedrag, bewustzijn, normen etc. Om daar iets over te weten moet je naar het hele individu kijken in relatie tot diens omgeving.'

Evolutionaire psychologie

Het uitgangspunt van Eshuis is de evolutionaire psychologie, die volgens hem als onderzoeksprogramma steken laat vallen. Dat komt doordat ze een aantal lessen uit de geschiedenis van haar eigen vakgebied (de ecologische omwenteling) onvoldoende tot zich laat doordringen. Daardoor klopt het model van menselijk cognitie waar de evolutionaire psychologie mee werkt niet en kan ze geen goede verklaring geven van culturele fenomenen. In zijn proefschrift draagt Eshuis een alternatief model aan waarmee hij het vakgebied conceptueel een stapje verder wil helpen.
Jannes Eshuis (1976, Sankt Gallen) verdedigt zijn proefschrift 'Bridging the Gap: an ecological approach to mind and culture' op vrijdag 11 september 2015 om 13.30 bij de Open Universiteit in Heerlen. Promotor is prof. dr. René van Hezewijk, co-promotor dr. Theo Verheggen, beide van de faculteit Psychologie en onderwijswetenschappen van de OU.

Stelling

Cultuur is geen ding, maar een ervaring van intenties, doelen en normen, en aangezien we ervaringen niet kunnen delen, delen we ook deze cultuur niet. Het enige dat we delen is, ironisch genoeg, de illusie dat intenties, doelen en normen wel gedeeld en dus collectief zijn.