2007 >  juli >
Persbericht 3 jul 2007

Cultuur is niet de oorzaak van conflicten tussen mensen

Cultuur is niet de oorzaak van conflicten tussen mensen

Een imam die een vrouw geen hand wil geven? Bimbogedrag van teenagers? De verhuftering van de samenleving? Steeds weer lees je dat het allemaal komt door de cultuur. Dat is een verkeerde voorstelling van zaken, aldus de cultuurpsychologen Paul Voestermans en Theo Verheggen in hun onlangs verschenen boek Cultuur en Lichaam.

Door alles af te schuiven op cultuur, bemoeilijk je bovendien het debat over zaken als integratie, emancipatie, normen en waarden, religie, enzovoort.

Korte metten

Voestermans (Radboud Universiteit Nijmegen) en Verheggen (Open Universiteit) maken in hun boek korte metten met de opvatting dat cultuur dé oorzaak is van conflicten en verschillen tussen mensen. Cultuur doet niets, alleen mensen doen iets, is hun stelling. Mensen geven onderling vorm aan gedrag, gevoelens en gedachten. De kunst is te weten hoe ze dat doen. Dat is dan ook de centrale vraag in het boek.

Gedrag vormgeven

Mensen krijgen 'feeling' voor wat gepast en gangbaar is binnen de eigen gemeenschap. 'Hoe het hoort' wordt tamelijk dwingend geijkt in het sociale verkeer van de leden van de gemeenschap. Voestermans en Verheggen laten zien dat dat altijd een kwestie is van oefening en disciplinering van het lichaam en van de gevoelens die daarbij horen. Dat is heel wat anders dan veronderstellen dat cultuur het werk doet en dat het gaat om het expliciet aanleren van bijvoorbeeld normen of waarden. Het leren van de geijkte gedragspatronen gebeurt juist al doende, grotendeels impliciet en ongemerkt. Daarom zijn 'cultuurverschillen' zo vaak letterlijk een kwestie van smaak en houding. Daarom ook zijn de gedragspatronen van mensen zo moeilijk te veranderen.

Maatschappelijk debat

Het boek geeft een nieuwe en verfrissende kijk op de sociale stilering van menselijk gedrag. De auteurs ontwikkelen een nieuw perspectief op cultuur dat voortdurend wordt toegepast op actuele voorbeelden uit media, politiek en wetenschap, maar ook op een bijzondere geschiedenis van 'Oost' en 'West'. Zo geven ze een broodnodige impuls aan een aantal vastgeroeste maatschappelijke debatten en kwesties. De lezer leert hiernaar te kijken als cultuurpsycholoog en krijgt bovendien inzicht in de wijze waarop hij of zij zélf, met huid en haar, onderdeel is van de eigen gemeenschap.

Engelse uitgeverij

Het boek Cultuur & Lichaam is verschenen bij Blackwell Publishing (Oxford). Het is een van de eerste Nederlandstalige boeken die deze Engelse uitgeverij publiceert. Het boek is geschreven als handelseditie voor een breed publiek. Het is echter ook geschikt als studieboek en maakt deel uit van de cursus Cultuurpsychologie van de Open Universiteit Nederland.

Paul Voestermans en Theo Verheggen, Cultuur & Lichaam. Een cultuurpsychologisch perspectief op patronen in gedrag, 2007, Oxford: Blackwell Publishing, ISBN: 9781405176026

© 2015 Open Universiteit | Disclaimer | Contact | Sitemap