Thema 3: Vrij en blij?, De opkomst van de beleveniseconomie

Inhoud

Inleiding
Aksieplan voor thema 3

Te downloaden via de downloadpagina

 Thema 3, tekst
Bronnenkritiek
Beeldanalyse
Terugkoppeling film, een uitgewerkte analyse
Terugkoppeling foto, een uitgewerkte analyse


Inleiding

Op het gebied van vrijetijdsbesteding tekenen zich belangrijke veranderingen af in de jaren zeventig en tachtig. Differentiatie is daarbij een belangrijk begrip. Waar tot in de jaren zeventig vrijwel iedere Nederlander steeds meer vrije tijd te besteden kreeg, kan dat hierna eigenlijk niet meer gezegd worden. In de jaren zestig was de vijfdaagse werkweek ingevoerd, waardoor het vrije weekend een algemeen verschijnsel was geworden. In dezelfde periode werd het recht op betaalde vakantiedagen bij wet ingevoerd. Oppervlakkig gezien leek het erop dat de trend naar steeds meer te besteden vrije tijd in de jaren zeventig en tachtig werd voortgezet door arbeidstijdverkorting en VUT-regelingen voor vervroegd pensioen. In de praktijk trad er echter differentiatie op. Oudere Vutters kregen inderdaad zeeën aan vrije tijd, maar een alleenstaande werkende, of een tweeverdiener met kinderen moest werk combineren met het huishouden waardoor er netto minder te besteden vrije tijd overbleef. Zo zijn er steeds meer onderlinge verschillen in te besteden vrije tijd gekomen. Dat geldt ook binnen een mensenleven: er zijn perioden waarin iemand veel vrije tijd heeft en perioden met weinig vrije tijd.

Ook in de besteding van de vrije tijd is differentiatie een belangrijk begrip. De Nederlander kon (en wenste) vanwege te toegenomen welvaart meer geld uitgeven in zijn vrije tijd, hoewel dat natuurlijk ook van groep tot groep verschilde. Inhakend daarop groeide het aanbod aan vrijetijdsvoorzieningen enorm in omvang, maar ook in keuzemogelijkheden. Thuis bood bijvoorbeeld de televisie veel meer. Het aantal uitzenduren nam toe evenals het aanbod van verschillende zenders. De stereotoren en haar voorgangers boden meer mogelijkheden om naar je zelf gekozen muziek te luisteren. Maar ook buitenshuis differentieerde het aanbod. Ondernemers zagen dat zich een aantrekkelijk markt ontwikkelde en probeerden een graantje mee te pikken. Er ontstond een 'markt van belevenissen', waarop steeds meer aanbieders proberen hun klanten te trekken. Dat kon alleen maar door opvallender en uniekere producten aan te bieden. De consument wenste per slot van rekening wel waar voor zijn geld. Zo kregen consumenten meer keuze, ook al omdat ze door hun groeiende bestedingsruimte en verbeterde transportmogelijkheden verder van huis konden trekken. Bovendien verdwenen sociale barrières in vrijetijdsbesteding in toenemende mate. Of je naar een klassiek concert of naar een popconcert ging, werd niet meer door je sociale afkomst bepaald. Steeds meer is de vrije tijd het domein geworden waar de Nederlander, door de keuzes die hij maakt, zijn individualiteit kan vormen en laten zien.

Aan de hand van drie thema's, vakantie, evenementen en jeugdcultuur, worden de hierboven in algemene lijnen geschetste ontwikkelingen geïllustreerd. Wellicht overbodig op te merken dat dit maar een deel van de vrijetijdsbesteding betreft.

Top


Aksieplan voor thema 3

Voor de bestudering van thema volgt u onderstaand aksieplan. De teksten, handreikingen en terugkoppeling zijn te vinden in de files die u kunt downloaden (zie bovenaan deze pagina).

Aksie 1 Lees de tekst behorende bij thema 3: Vrij en blij?
Aksie 2 Bekijk het aangeboden beeldmateriaal. U kiest uit het aanbod 5 foto's of 1 filmpje om nader te analyseren. Lees de handreiking: Bronnenkritiek 
Aksie 3 Opdracht: Pas de bronnenkritiek toe op het gekozen beeldmateriaal
Aksie 4 Bronnen bevatten veelal meer informatie dan de maker bedoeld heeft. Lees de handreiking: Beeldanalyse
Aksie 5 Opdracht: Beschrijf wat de maker heeft willen tonen. Maak hierbij ook, indien aanwezig, gebruik van onderschriften/toelichting bij de geselecteerde beelden.
Aksie 6 Opdracht: Beschrijf welke, door de maker onbedoeld opgenomen informatie, op de door u gekozen beelden te vinden is.
Aksie 7 Om tot een juiste interpretatie van het afgebeelde te komen, heeft u vaak informatie vanuit andere, schriftelijke bronnen nodig.
Opdracht: Geef aan naar welke aanvullende informatie u op zoek zou moeten gaan om het afgebeelde zo goed mogelijk van de meest plausibele context te kunnen plaatsen om zo tot een toekenning van betekenis te kunnen komen.
Aksie 8 Leg uw analyse nog eens naast de thematekst uit het cursusmateriaal.
Opdracht: Beantwoord, ter afsluiting, de volgende vraag: Welke informatie voegt de analyse van dit beeldmateriaal toe aan de informatie die in het tekstmateriaal bij het thema is geboden?


U vindt bij de downloads als terugkoppeling voorbeelden van een uitgewerkte analyse. U kunt de foto en de film waarop de terugkoppeling wordt gegeven hier zien.

Top

© 2017 Open Universiteit | Disclaimer | Contact
» Cultuurwetenschappen
» Informatica
» Natuurwetenschappen
» Onderwijswetenschappen
» www.ou.nl

 

Creative Commons License
Op dit werk is een Creative Commons Licentie van toepassing.