Deze website gebruikt cookies (en daarmee vergelijkbare technieken) om het bezoek voor u nog makkelijker en persoonlijker te maken. Met deze cookies kunnen wij en derde partijen uw internetgedrag binnen en buiten onze website volgen en verzamelen.
Hiermee kunnen wij en derde partijen advertenties aanpassen aan uw interesses en kunt u informatie delen via social media.
Klik op 'Ik ga akkoord' om cookies te accepteren en direct door te gaan naar de website of klik op om uw voorkeuren voor cookies te wijzigen. Bekijk onze privacyverklaring voor meer informatie.
$altText
Masterclass CW-RW 'De toekomst van de democratie'
Cultuurwetenschappen | 5 EC
Code CM0502
Prijsindicatie € 324
Per 1 september 2019 krijgt deze cursus een andere naam, te weten: Masterclass CW-RW ‘De toekomst van de democratische rechtsstaat’.

Deze cursus heeft een vast startmoment. Kijk in het Jaarrooster wanneer de cursus van start gaat en wanneer de begeleiding is ingeroosterd.

Algemeen

Inhoud

In 2012 leefden veel mensen in het Westen mee met de studentenacties in Hong Kong voor vrije democratische verkiezingen. Maar de protesten liepen op niets uit, veel leiders van deze 'paraplu revolutie' werden opgepakt en het Westen liet China daarbij ook begaan. Dit lot van Hong Kong lijkt deel van een recente trend. Na de val van de Berlijnse muur in 1989 leek de toekomst van democratische rechtsstaat verzekerd; niet alleen groeide het aantal landen met een constitutie die men met enig recht 'democratisch' kan noemen, een alternatief staatssysteem leek ook niet meer voorhanden. Het einde van de geschiedenis, zo voorzag Francis Fukuyama, naderde en daarmee bedoelde hij dat de democratie na het falen van fascisme en communisme geen serieus te nemen ideologische rivalen meer had. Zelfs dictaturen deden tegenwoordig alle moeite de uiterlijke vormen van een democratische rechtsstaat aan te nemen.
Inmiddels is de stemming omgeslagen. Enerzijds wordt geklaagd dat de democratie wordt uitgehold door de verplaatsing van besluitvorming naar supranationale organisaties als de Europese Unie waarvan het democratisch gehalte op zijn best twijfelachtig is. Ook spreekt men van de opmars van technocratische bestuursstijlen die politieke discussies in de kiem zouden smoren en het afbrokkelend gezag van het gezag van politieke leiders en de klassieke (midden)partij, die debet zouden zijn aan de afname van democratisch bestuur. Het is tijd voor nieuwe vormen van volksraadpleging, stellen sommigen zelfs, waarbij ook de vraag wordt opgeroepen of sommige vernieuwingen de democratie werkelijk versterken of juist ondermijnen. Anderzijds komt zo, meer fundamenteel, ook de grondslagen van de moderne democratie ter discussie te staan. Denk aan populistische bewegingen die beweren de democratie uit de handen van “elites” te redden. Of aan de kritiek die wordt geuit op het Europese Hof voor de Rechten van de Mens door zowel de Britse regering als Nederlandse partijen als de VVD. Het Hof zou beslissingen nemen die in strijd zijn met wat “democratisch besloten” is. In Hongarije en Polen zijn regeringen met (absolute) parlementaire meerderheden aan de macht die, volgens bijvoorbeeld de Europese commissie, rechtsstatelijke waarborgen voor een goed functionerende democratie (met name de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de media) ontmantelen.

Globale inhoud en opzet
In deze masterclass stellen we de vraag naar de toekomst van de democratische rechtsstaat. Waarom zijn sommigen gaan twijfelen aan haar toekomst? Staan democratische rechtsstaten inderdaad onder druk en zo ja, hoe dienen we daarop te reageren? Is versterking van de natiestaat geboden (“We want our country back”) of dienen we juist internationale verbanden en instellingen onder een krachtiger democratisch regime te brengen? We bespreken diagnoses van de huidige staat van de democratische rechtsstaat in vooral Westerse samenlevingen, staatsrechtelijke ontwikkelingen in Europa, en staan ook stil bij concrete pogingen de democratie via een nieuwe type partijvorming, referenda en burgerpanels te vernieuwen.

De masterclass kent vier ‘kamers’. Voordat we ons richten op actuele discussies en debatten, bespreken we (beknopt) de theorievorming over de democratische rechtsstaat en de geschiedenis van de moderne Westerse representatieve democratie (I). Daarna analyseren we een aantal kernproblemen waarmee hedendaagse democratieën met name in het Westen kampen (II), bespreken vervolgens mogelijke oplossingen en uitwegen(III), en ruimen ten slotte tijd in voor eigen bijdragen aan het debat van de deelnemers aan de masterclass (IV).

Rechtenstudenten kunnen voor 2,5 EC een verdiepingsmodule volgen waarin we nader ingaan op de staatsrechtelijke aspecten van de huidige democratie-crisis.

Leerdoelen
Na afloop van de cursus kunt u:
- de kwaliteit van de argumenten in een tekst over een thema uit de cursus beoordelen in het licht van de bestaande literatuur;
- aanbevelingen doen over hoe een tekst over een thema uit de cursus in het licht van de bestudeerde literatuur verbeterd zou kunnen worden (bv door aan te geven welke aanvullende argumenten de auteur zou kunnen geven om zijn conclusies te versterken of door aan te geven waarom een bepaalde argumentatielijn onbevredigend is);
- beslissen of een tekst over een thema uit de cursus van voldoende niveau is om gepubliceerd te worden in een internationaal peer-reviewed tijdschrift, d.w.z. op grond van een overtuigende analyse iets toevoegt aan de bestaande kennis van zaken;
- op niveau deelnemen aan academisch debatten over de toekomst van democratische rechtsordes, op Europees, nationaal en lokaal niveau.

Aanmelden

Aanmelden

Aanmelden is alleen mogelijk voor studenten die formeel zijn toegelaten tot de masteropleiding.

Toelichting aanmelden

Deze cursus is reeds gestart en wordt pas in het volgend academisch jaar opnieuw aangeboden.

Begeleiding

Begeleidingsvorm

Deze cursus heeft een vast startmoment. Kijk in het Jaarrooster wanneer de cursus van start gaat en wanneer de begeleiding is ingeroosterd.

Drie begeleidingsbijeenkomsten en twee virtuele klassen.

Docenten

Dhr. prof. dr. Ronald Janse en dhr. prof.dr. Rein de Wilde.

Bereikbaarheidsoverzicht

Bereikbaarheidsinformatie docenten/examinatoren

Tentamen

Tentamenvorm

Opdracht.

Tentamentoelichting

- Gemiddeld cijfer voor 4 opdrachten (500 woorden per stuk) over de literatuur van kamer 1-4 1 (40%).
- Beoordeling met advies van een anoniem artikel over een onderwerp uit de cursus (publiceren/ lichte herziening/ingrijpende herziening/ afwijzen) (1000 woorden) aan de hand van bestaande standaardcriteria van een (inter)nationaal peer-reviewed rechtswetenschappelijk tijdschrift (40%).
- Gemotiveerde redactiebeslissing over het anonieme artikel op grond van 3 tot 4 beoordelingen (door medestudenten geschreven): publiceren/ lichte herziening/ingrijpende herziening/ afwijzen (750 woorden). (20%).

Tentamendata

Volgens afspraak.

Meer info

Cursusmateriaal

Deze cursus bestaat uit een reader en een aantal artikelen die beschikbaar zijn in de digitale bibliotheek.

Digitale leeromgeving

Als student kunt u via de cursussite in de digitale leeromgeving naar de discussiegroepen. Hier kunt u met medestudenten en begeleider informatie uitwisselen en discussiëren over de leerstof.