Rule Based Design for CS
Informatica en informatiekunde | 7,5 EC | Voor dit product gelden ingangseisen
Code IM0103
Deze cursus heeft een vast startmoment. Kijk in het Jaarrooster wanneer de begeleiding is ingeroosterd.

Wie samenwerking wil laten slagen, moet heldere afspraken maken. Deze universele waarheid geldt ook voor informatici die oplossingen bedenken om groepen professionals in hun werk met ICT te ondersteunen. Bedrijfsregels spelen een belangrijke rol in het beheersbaar maken van ICT en het reduceren van de complexiteit, een onderwerp dat volop in de belangstelling staat in het bedrijfsleven. Bedrijfsregels dienen om de afspraken die mensen verbinden, expliciet te maken.
In deze cursus leert u een aanpak om bedrijfsregels op te stellen en te formuleren in natuurlijke taal. En u leert ontwerpmodellen voor bedrijfsregels te maken en hieruit specificaties af te leiden ten behoeve van informatici. Hierbij gebruikt u een tool die deze formele benadering ondersteunt. In de cursus worden principes van de formele theorie uit relatiealgebra en het Semantic web uitgelegd.

Algemeen

Inhoud

In het bedrijfsleven staat het onderwerp bedrijfsregels volop in de belangstelling. Bedrijfsregels spelen een belangrijke rol in het beheersbaar maken van ICT en het reduceren van de complexiteit, door onder andere:
- het vastleggen van afspraken in de vorm van bedrijfsregels;
- bedrijfsregels op te slaan en te ontsluiten voor alle betrokkenen;
- functionele specificaties af te leiden van bedrijfsregels;
- software te genereren vanuit bedrijfsregels;
- processen in te richten op basis van bedrijfsregels.

Benadering van het vakgebied
Bedrijfsregels zijn niets meer of minder dan de afspraken waar mensen zich binnen de organisatie aan committeren. Maar deze uitspraak laat toch uiteenlopende benaderingen toe. Eén benadering is die wordt gevolgd in het Business Rules Manifesto (BRM). Een andere benadering legt het accent op het operationele vlak, op de informatiesystemen en bedrijfsprocessen, en op de rol die bedrijfsregels daarbij kunnen hebben. Een derde insteek is puur formeel: wat wordt precies uitgedrukt in de bedrijfsregel?

1. Managementinsteek: belang van bedrijfsregels volgens BRM
Het Business Rules Manifesto zet de toon in deze benadering waarbij u bedrijfsregels leert gebruiken om vraagstukken van 'de business' mee te beschrijven. U werkt met de volgende aspecten van bedrijfsregels:
- Het is een manier om bedrijfsprocessen te beschrijven in de vorm van geformaliseerde afspraken tussen mensen en organisaties.
- Het is een manier om op conceptueel niveau consensus te bereiken over ontwerpvraagstukken.
- Het is een manier om bedrijfsprocessen aan te sturen, waarbij compliance met bedrijfsregels centraal staat.

2. Operationele insteek: rol van bedrijfsregels tijdens systeemontwikkeling en -exploitatie
Methodologisch worden bedrijfsregels meestal gezien als (klein) onderdeel van de gegevenshuishouding van de business, een onderdeel dat vaak pas achteraf wordt ingevuld. Deze opvatting valt te betwisten: in de cursus werken we aan voorbeelden waarbij eerst de bedrijfsregels worden vastgesteld, waaruit vervolgens de gegevenshuishouding wordt afgeleid. Ook bedrijfsprocessen kunnen grotendeels uit de bedrijfsregels worden afgeleid: immers de processen dienen ervoor te zorgen dat alle gegevens correct worden vastgelegd, zonder overtreding van de regels.

3. Formele insteek: exact formuleren van bedrijfsregels met behulp van wiskunde
Noodzakelijk is het exact vastleggen van precieze regels. Zó precies dat een computer ondubbelzinnig kan vaststellen of een regel wel of niet is gehandhaafd, of wel of geen sprake is van een overtreding. Dan blijkt het essentieel om een formele benadering te hanteren.
Wiskundige formalismen zoals verzamelingentheorie en relatiealgebra en het Semantic web worden gebruikt; bij de cursus worden de beginselen en aanvullende details van die theorie uitgelegd. U leert werken met een softwaretool die de aanpak van het ontwerpen van bedrijfsregels ondersteunt.

Leerdoelen
Na het bestuderen van deze cursus wordt verwacht dat u:
- de noties en principes van bedrijfsregels kunt hanteren in de context van systeemontwikkeling en bedrijfsprocessen;
- aantoonbare kennis hebt van het logisch redeneren op basis van feiten via relatiealgebra en het Semantic web;
- kunt specificeren; concreet: dat u kennis-items en bedrijfsregels kunt identificeren, en daarvoor ten minste één formele aanpak en notatie beheerst;
- kunt modelleren, concreet: dat u van elke bedrijfsregel equivalente beschrijvingen kunt opstellen, in natuurlijke taal en/of in een zogeheten 'gecontroleerde' natuurlijke taal, en als ontwerpmodel;
- zelfstandig een business-domein of -proces of -probleem kunt identificeren en kunt analyseren wat de toepasselijke en essentiële bedrijfsregels zijn;
- kunt communiceren; concreet: dat u een rapportage schrijft waarin u een praktisch bedrijfsprobleem en uw eigen analyse ervan aan anderen helder maakt.

Aanmelden

Vervangende cursus

De geplande verschijningsdatum van deze cursus is 1 juli 2015.

Ingangseisen

Aanmelden is alleen mogelijk voor opleidingsstudenten die formeel zijn toegelaten tot de masteropleiding Computer Science.

Aanmelden

Aanmelden is alleen mogelijk voor studenten die formeel zijn toegelaten tot de masteropleiding.

Toelichting aanmelden

Deze cursus start maandag 20 november 2017. We adviseren om uiterlijk woensdag 1 november 2017 hiervoor aan te melden zodat u tijdig het cursusmateriaal ontvangt, toegang heeft tot de leeromgeving en (indien van toepassing) ingedeeld kunt worden in een studiegroep. Bij aanmelding na 1 november 2017 kunnen we dit niet garanderen. Aanmelden is mogelijk tot en met 19 november 2017.

Deze cursus start 20 november 2017. We adviseren u om uiterlijk 1 november 2017 aan te melden, zodat u tijdig het cursusmateriaal ontvangt, toegang heeft tot de leeromgeving en (indien van toepassing) ingedeeld kunt worden in een studiegroep.

Bij deze cursus hoort online activerende begeleiding. Deze cursus start op vastgestelde momenten, en ook tijdens de bestudering van de cursus zijn er vaste inlevermomenten van opdrachten en feedback. U studeert online samen met een groep medestudenten. Deze begeleiding is erop gericht u sneller, effectiever en met een beter begrip van de stof door de cursus te helpen. U kunt vooraf aan de begeleidingsperiode in uw eigen tempo de stof alvast doornemen; het materiaal wordt één kwartiel tevoren al uitgeleverd. Aansluitend aan de begeleidingsperiode is uw eerste tentamenkans. Na de begeleidingsperiode heeft u nog twee ingeroosterde tentamenkansen. Informatie over begeleiding en tentamen vindt u op de respectievelijke tabbladen.

Voorkennis

Algemene voorkennis op de volgende gebieden is gewenst:
- het opstellen van conceptuele modellen van gegevens
- logisch redeneren
- globaal inzicht in bedrijfsprocessen en in de opvatting ervan als afspraken tussen de belanghebbers in een organisatie.

Begeleiding

Begeleidingsvorm

Deze cursus heeft een vast startmoment. Kijk in het Jaarrooster wanneer de cursus van start gaat en wanneer de begeleiding is ingeroosterd.

Voor studenten die deze cursus doen in zelfstudie, is er jaarlijks gelegenheid om deel te nemen aan een reeks online begeleidingsbijeenkomsten. De bijeenkomsten vinden plaats in de avonduren.

Begeleidingsbijeenkomsten


Online bijeenkomsten
Kwartiel 2 - begeleider: dhr. dr. L. Rutledge
1. wo 22-11-2017 / 20.00-21.30 uur
2. di 09-01-2018 / 20.00-21.30 uur

Docenten

Dhr. dr. L. Rutledge en dhr. dr. R. van de Wetering.

Bereikbaarheidsoverzicht

Bereikbaarheidsinformatie docenten/examinatoren

Tentamen

Tentamenvorm

Opdracht.

Tentamendata

Volgens afspraak.

Meer info

Meer informatie

Voor een inkijkje in de cursus, ga naar de snapshot van de voorgaande cursus (T18321 Ontwerpen met bedrijfsregels).

Cursusmateriaal

De cursus bestaat uit een uitgebreid werkboek.

Mediagebruik

Als student heeft u toegang tot een groot aantal online diensten die u nodig heeft tijdens uw studie. Deze zijn bereikbaar via MijnOU, uw persoonlijke online werkplek bij de Open Universiteit, Hier heeft u o.a. toegang tot onze digitale leeromgeving, tentamenroosters, en onze uitgebreide digitale bibliotheek.
Studenten maken ook gebruik van een wiki waarin veel informatie, toelichting en voorbeelden staan en waarin ze opdrachten inleveren. Voor deelname aan virtuele bijeenkomsten (begeleiding op afstand) zijn een redelijk snelle internetverbinding en een headset noodzakelijk.