Deze website gebruikt cookies (en daarmee vergelijkbare technieken) om het bezoek voor u nog makkelijker en persoonlijker te maken. Met deze cookies kunnen wij en derde partijen uw internetgedrag binnen en buiten onze website volgen en verzamelen.
Hiermee kunnen wij en derde partijen advertenties aanpassen aan uw interesses en kunt u informatie delen via social media.
Klik op 'Ik ga akkoord' om cookies te accepteren en direct door te gaan naar de website of klik op om uw voorkeuren voor cookies te wijzigen. Bekijk onze privacyverklaring voor meer informatie.
ALG_VeiligeStad_UrbanSafety_15139_head_large.jpg
Projecten
 

Projecten

Toekomstige stedelijke energie (thema 1)

PhD-project

Wilfried Ivens (MST/NW), Marjan Vermeulen (PenOW/WI), Stefan Dekker (MST/NW), Joop de Kraker (MST/NW)

PhD: Stef Boesten

Steden hebben een groot aandeel van de CO2-uitstoot in Europa. Tegelijkertijd willen we in Nederland van het gas af. Een mogelijke oplossing is gebruikmaken van de nieuwste generatie slimme warmtenetwerken die voor verwarming en afkoeling gebruikmaken van alternatieve manieren van warmteopwekking. Dit kan bijvoorbeeld door op een slimme manier gebruik te maken van de (rest)warmteproductie door datacentra, industrie, airco’s, zon, aardwarmte etc. In steden wonen veel mensen bij elkaar, dus daar zit de potentie voor dit soort systemen. Dit project onderzoekt de fysieke mogelijkheden voor slimme warmtenetwerken en de manieren waarop je de gebruikers hierbij betrekt en motiveert. Als praktijkcase wordt gekeken naar een proefprojecten binnen het Interreg NWE D2Grids project, met speciale nadruk op een pilotproject in Brunssum.

Leiderschap voor innovatieve ecosystemen (thema 1)

PhD-project

Nadine Roijakkers (MST/MW), Ward Ooms (MST/MW), Karen van Dam (PenOW/PSY) en Karin Proost (PenOW/PSY)

PhD onderzoeker: Dieudonnee Cobben

De stad van de toekomst krijgt te maken met allerlei uitdagingen. Denk maar aan sociale instabiliteit, milieuvervuiling, maar ook verkeersonveiligheid of terroristische aanvallen. Veiligheid en duurzaamheid in de stedelijke gebieden van de toekomst vragen om innovatieve (digitale) oplossingen. Om die oplossingen te vinden is samenwerking nodig tussen heel uiteenlopende partners: overheden, burgers, ngo’s, onderzoekers, onderwijsinstellingen, ondernemers, financiers, bedrijven, etc. Dit project onderzoekt welk type leider en partner nodig is om een dergelijk samenwerkingsnetwerk te doen slagen.

Zie ook het nieuwsbericht: Welk type leider heeft de stad van de toekomst nodig?

Burgers voor veiligheid: stedelijke inwoners en de veiligheidsvoorziening: 1800-nu (thema 2)

PhD-project

Gemma Blok (CenR/CW), Emile Kolthoff (CenR/RW) en Dave Huitema (MST/NW)

PhD: Jasper Bongers

Vaak wordt verondersteld dat stadsburgerschap geheel verdween met de opkomst van de natiestaat. Mijn onderzoek werpt licht op waar, wanneer en hoe praktijken van stadsburgerschap (bleven) bestaan in het tijdperk van staatsburgerschap. Het doel van mijn onderzoek is om te begrijpen hoe burgers op stedelijk niveau vormgaven aan hun eigen veiligheid, tussen 1800 en nu. Dit onderzoek ik op drie terreinen: verboden middelen, criminaliteit en watermanagement.

Handen af van de politie! Omgaan met conflicten met omstanders in een stedelijke context

Prof. dr. Karen van Dam (PenOW), dr. Joris van Ruysseveldt (PenOW), dr. Marco van Bommel (PenOW), prof. dr. Emile Kolthoff (CenR), dr. mr. Litska Strikwerda (CenR), prof. dr. Tinka van Vuuren (MST)

De politie voert taken uit in het belang van iedereen, zoals het voorkomen van misdrijven en het helpen bij noodgevallen. Toch is de relatie met burgers vaak complex. Tijdens noodgevallen, bijvoorbeeld, komt het steeds vaker voor dat omstanders zich gedragen op een manier waarbij ze de politie (op een agressieve manier) in de weg zitten. Dit leidt er niet alleen toe dat de politie haar taken niet goed kan uitvoeren en de situatie soms uit de hand loopt, politieagenten ervaren ook veel stress tijdens en na het incident. Dit heeft negatieve gevolgen voor hun prestaties en mentale welzijn, en leidt tot veel uitval. De stress wordt versterkt door nieuwe ontwikkelingen zoals de constante aanwezigheid van camera’s en sociale media: mocht er iets fout gaan dan wordt het al snel door vele mensen gezien. In het huidige project onderzoeken we de psychologische en fysieke impact van deze verschillende bronnen van stress, door middel van interviews, en virtual reality. Gebaseerd op de uitkomsten van dat onderzoek ontwikkelen we een interventie waarmee politieagenten beter met deze bronnen van onzekerheid en stress kunnen omgaan.

FearFighter: besef van irrationele veiligheidspercepties verhogen bij individuele burgers (thema 3)

PhD-project

Roland Klemke (PenOW/WI), Ellen Rusman (PenOW/WI), Harald Vranken (MST/INF) en Fabian van den Broek (MST/INF)

PhD onderzoeker: Somayeh Zamani

In dit project ontwikkelt een app die burgers helpt om conclusies te trekken over de veiligheid in hun stad. FearFighter baseert zich op feiten en niet op de onjuiste indrukken en mythes die vaak het gevolg zijn van angst of onwetendheid. FearFighter krijgt de vorm van een game die zich afspeelt op de eigen locatie. De app maakt daarbij gebruik van Augmented Reality, een techniek die vooral bekend is geworden door de Pokémon-games. Tijdens de game krijgen de gebruikers toegang tot de werkelijke realtime data over de veiligheid op hun locatie. Doel van de app is de gebruikers te leren hoe ze kunnen omgaan met dit soort veiligheidszaken, waarbij ze zich baseren op locatiegebaseerde, actuele feiten.

Lees ook het nieuwsbericht: Angst bestrijden met feiten

Ervaren veiligheid van ouderen in de stad en de rol van digitale media: Let's get digital (thema 3)

Lilian Lechner (PenOW/PSY), Catherine Bolman (PenOW/PSY), Denise Peels (PenOW/PSY), Montserrat Prats Lopez (MST/INF), Remko Helms (MST/INF) en Emile Kolthoff (CenR/RW)

PhD onderzoeker: Rosa Krause

Sociale media, zoals buurt-whatsapp en wijkgroepen op facebook, lijken een veelbelovend middel om eenzaamheid van ouderen te doorbreken. Maar zijn ouderen klaar voor het gebruik van dit soort technologieën? En wat is het effect op hun gevoel van (on)veiligheid? Hoe kun je die media dan het beste inzetten? Dat zijn de vragen die dit project wil beantwoorden.

Lees ook het nieuwsbericht: Sociale media als wapen tegen eenzaamheid van ouderen in steden

Risico's beheersen in de veilige stad (thema 2)

Janny Bloembergen-Lukkes (CenR/CW), Gemma Blok (CenR/CW) en Litske Strikwerda (CenR/RW)

Postdoc onderzoeker: Wim de Jong

Dit project onderzoekt de opkomst van een voorzorgsamenleving op het terrein van het wetshandhaving en de geestelijke gezondheidszorg. Deze opkomst is gerelateerd aan de zogeheten 'urban crisis' van de jaren tachtig, die veroorzaakt werd door suburbanisatie, criminaliteit en drugsepidemie. Het project tracht te achterhalen hoe voorzorg de wens met zich meebrengt een 'culture of control' te creëren, waarin de nadruk verschuift van bestraffing en behandeling achteraf naar het monitoren van risicobevorderend gedrag vooraf. Bij het opschonen van (binnen)steden spelen enerzijds cameratoezicht, pre-crimesystemen en gebiedsverboden een rol, en anderzijds een benadering van verslaafden en psychiatrische patiënten met behulp van onder andere heroïneverstrekking om de overlast voor de samenleving in te perken, de zogeheten 'bemoeizorg' en meldpunten voor Zorg en Overlast.

Het project kijkt hierbij naar bestuurlijke policy frames, maar ook naar de rol die burgers spelen als object, als actieve aanjager en als partner van de overheid in deze voorzorgcultuur. Deze processen worden geanalyseerd aan de hand van het voorbeeld van Amersfoort sinds de jaren tachtig, dat zich ontwikkeld van door criminaliteit geteisterde provinciestad tot aangeharkte metropool. Deze processen worden geanalyseerd aan de hand van het voorbeeld van Amersfoort en het Noorse Trondheim sinds de jaren tachtig. Amersfoort heeft zich ontwikkeld van door criminaliteit geteisterde provinciestad tot aangeharkte metropool. In Noorwegen spelen vergelijkbare ontwikkelingen maar in een ander tempo: de psychiatrische zorg is er eerder geambulantiseerd, maar de heroïne-epidemie speelt er nu pas. Welke uitwerking heeft de criminaliteitsstijging en ervaring met terrorisme op de Noorse politie en preventiecultuur?

Veiligheid in stedelijke omgevingen: hoe het afvalprobleem te overwinnen? (thema 1)

Ansje Löhr (MST/NW), Nele Jacobs (PenOW/PSY), Lily Fredrix (MST/NW)

Junior onderzoeker: 

Plastic is een serieus milieuprobleem. Naar schatting komt er jaarlijks acht miljoen ton plastic in zee terecht. Met name verstedelijkte gebieden produceren grote hoeveelheden afval die door mismanagement in het milieu terechtkomen. Dit project onderzoekt het dagelijkse milieugedrag van mensen in grote steden. Speciale aandacht gaat daarbij uit naar het omgaan met plastic. Het onderzoek vindt plaats in twee stedelijke gebieden in Maastricht en in Semarang, Indonesië. In beide steden wordt een relatief schoon stadsgebied en een relatief vervuild gebied onderzocht.

Zie ook het nieuwsbericht: Studie naar het dagelijks milieugedrag van de stadsbewoner

Interactie en samenwerking tussen publieke en particuliere actoren: collectieve veiligheidsmaatregelen in Nederlandse steden (thema 2)

Martijn van der Burg (CenR/CW) en Mark Nelemans (CenR/RW)

Lang hebben onderzoekers veiligheidsarrangementen geanalyseerd door de ogen van formele instituties. Meer en meer besteden ze echter aandacht aan de betrokkenheid van burgers en aan burgerplichten ('voluntarisme') als hoeksteen van het stedelijke leven. Wetshandhaving vond in de vroegmoderne periode plaats op basis van diversiteit. Al vanaf de eerste stadsrechten werd van burgers verwacht dat ze bijdroegen aan het veilig houden van de stad. Waakzaamheid werd beschouwd als burgerplicht. Een ander middel hiervoor waren buurtorganisaties, zowel in de vorm van formele institutie als als informele vorm van sociale controle. Vanaf de 18e eeuw ontstonden er evenwel nieuwe ideeën over staatsautoriteit, moderne staatsvorming botste met heterogene vroegmoderne arrangementen. Nieuwe grenzen ontstonden tussen de private en de publieke sfeer. In hoeverre slaagden moderne regeringen in Europa erin om eeuwenoude instituties te ontbinden of om traditionele veiligheidspraktijken opnieuw te interpreteren en aan te passen aan de eisen van de moderne tijd?

Klimaatverandering als ‘slow violence’ in romans en de toekomst van steden

Brigitte Adriaensen (C&R), Dave Huitema (MST/Environmental Sciences), Lilian Lechner (Psychology) en dr. Ben de Bruyn, Maastricht University

Junior onderzoeker: Jilt Jorritsma

Klimaatfictie is een literair genre dat gaat over klimaatverandering en dat in de laatste decennia aan een spectaculaire opmars bezig is. In klimaatfictie komt een dystopische visie naar voren op de toekomst van de planeet, waarbij klimaatcatastrofes vaak stedelijke landschappen als decor hebben. Klimaatverandering wordt door Rob Nixon (2013) beschouwd als een zaak van ‘slow violence’, waarmee hij bedoelt ‘geweld dat gaandeweg en buiten het zicht zich voltrekt’, en dat over het algemeen helemaal niet als geweld wordt gezien.

De belangrijkste onderzoeksvraag is: hoe verbeeldt klimaatfictie uit verschillende geografische gebieden de impact van sociaal-psychologische en beleidsdimensies van slow violence op de (on)veilige stad? Wat is het effect van deze literaire verbeelding op het discours over klimaatverandering in de samenleving?

Verbeeldingen van de toekomstige stad. Voorstellingen van klimaatverandering en technologische stadsgezichten in hedendaagse speculatieve fictie

Marjolein van Herten (CenR), Marieke Winkler (CenR), Paquita Pérez (MST) Lilian Lechner (PenOW), Brigitte Adriaensen (CenR)

Hoe functioneert narratieve fictie als integrerend discours in het construeren en vormen van (collectieve) verbeeldingen van de veilige, toekomstige stad? Dat is het vertrekpunt van het interdisciplinaire onderzoeksproject Verbeeldingen van de toekomstige stad. Voorstellingen van klimaatverandering en technologische stadsgezichten in hedendaagse speculatieve fictie aan de Open Universiteit. Binnen dit project werken onderzoekers van verschillende wetenschapsgebieden samen (literatuurwetenschappen, natuurwetenschappen en psychologie) om te ontdekken hoe zij narratieven gebruiken in het denken over en conceptualiseren van de toekomstige stad. Onze focus ligt daarbij op de impact van klimaatverandering en technologische ontwikkelingen op het toekomstige leven in de stad.
Doel: netwerk consortium/workshop

Afgeronde projecten

Welzijn van mensen in stedelijke omgevingen (thema 3)

Harald Vranken (MST/INF) en Nele Jacobs (PenOW/PSY)

Junior onderzoeker: Manuel Herrador

in dit project werken informatici en psychologen van de Open Universiteit samen met als uiteindelijk doel het welzijn van mensen in stedelijke omgevingen te verbeteren. Ze doen dat door enerzijds data te verzamelen over de omgeving en anderzijds te onderzoeken wat mensen van die omgeving vinden en hoe ze zich daarin voelen. Als je weet welke aspecten van een stedelijke omgeving het welzijn van mensen bevorderen, kun je gericht maatregelen nemen om hun welzijn te verbeteren.

Zie ook het nieuwsbericht: Hoe kan de stad mensen gelukkig maken?

De slimme stad veilig maken: zelfrijdende autos en slimme rasters in interdisciplinair perspectief (thema 3)

Angela Oels (MST/NW), Jac Rinkes (CenR/RW) en Stefano Bromuri (MST/INF)

Junior onderzoeker: Matthew (Matt) Handley

Wat moet er gedaan worden om de slimme stad veilig te maken voor haar burgers? 'Veilig' in politieke, juridische, technologische en emancipatorische zin. Dit project organiseerde een conferentie die praktijkmensen uit toonaangevende slimme steden samenbracht met experts op het gebied van kunstmatige intelligentie, databeveiliging en privacy uit verschillende disciplines. In de conferentie zijn deskundigen uit onder andere de rechtswetenschappen, politieke wetenschappen, milieuwetenschappen en computerwetenschappen aanwezig. Risicomanagement voor de slimme stad vereist een geïntegreerde aanpak in al deze disciplines om te slagen. De conferentie vond plaats op 28 en 29 november 2018.

Lees de terugblik op deze conferentie: Making the smart city safe for citizens

Met de conferentie is dit project afgerond. In de tweede projectronde van de Veilige stad is een spin-off project gestart.