PSY_AlgPsychologie_head_large.jpg
Algemene psychologie
De algemene psychologie (ook wel 'theoretische psychologie' genoemd) probeert de eenheid in de psychologie te overzien en bewerkstelligen.

Natuurlijk wordt ook bekeken hoe recente ontwikkelingen zich verhouden tot andere vakgebieden en tot de geschiedenis van de psychologie en haar grensgebieden. Het is immers vaak zo dat kennis uit het verleden weliswaar door psychologen van nu is vergeten, maar nog altijd is terug te vinden en ook onvermoede invloed heeft op de vragen die worden gesteld en de antwoorden die worden gezocht.

Onderzoek

Algemene psychologie

In de faculteit psychologie richten de onderzoekers binnen het terrein van de algemene psychologie zich op dit soort vragen, vooral om het onderzoekprogramma te versterken, om de eenheid te bewaren en de aansluiting met het verleden en met ander vakgebieden niet uit het oog te verliezen.

In het onderzoekprogramma ' The interaction between implicit and explicit strategies for behaviour' richten deze onderzoekers zich op de vraag of er in de verschillende toepassingsgebieden algemeen voorkomende mechanismen en tendensen zijn te vinden. Een vraag die men kan stellen, bijvoorbeeld, is of mensen heuristieken gebruiken bij het bepalen van hun gedrag, en welke daarvan onbewust zijn. Andere vragen die we stellen gaan over de wijze waarop evolutionair verkregen strategieën en cultureel verworven strategieën voor gedrag zich tot elkaar verhouden en in wisselwerking staan met elkaar. "We zijn ons brein" zeggen sommige neurologen wel. Dàt we een brein hebben is buiten kijf, maar of dat impliceert dat in de verklaring van gedrag het daarbij kan blijven is de vraag. We hebben immers een lichaam, maar we zijn meer dan dat. We hebben immers een rol in een sociaal netwerk maar we zijn meer dan dat. Kortom: van reduceren leren we veel, van reductionisme leren we niets.

Methoden en Statistiek

Bij Methoden en Statistiek worden nieuwe ontwikkelingen op het gebied van methoden van onderzoek doen en statistische analyse technieken bestudeert. De expertise wordt vooral ingezet om het onderzoek binnen de andere disciplines van de faculteit te ondersteunen. Belangrijke en steeds terugkerende thema's zijn validering van meetinstrumenten, waarbij wordt onderzocht of een ontworpen meetinstrument wel geschikt en betrouwbaar is, en powerberekeningen waarbij wordt bepaald hoe groot een steekproef moet zijn om een bepaald effect te kunnen meten.

Ook aan de methodologische gevolgen van nieuwe en intensieve methoden van dataverzameling, zoals het gebruik van smartphones, wordt aandacht besteed.

Daarnaast wordt onderzocht hoe het statistiekonderwijs verbeterd kan worden gebruikt makend van relevante onderwijskundige inzichten en nieuwe technologieën.

Onderzoekers

Algemene psychologie

Methoden en Statistiek

Projecten

 

Chatten met het verleden

Bezoekers van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden kunnen in de toekomst realtime communiceren met het Romeinse meisje Caetennia Pollita. Haar grafaltaar vormt het onderwerp van dit project. Het projectteam ontwikkelt een chatbot waarmee leerlingen vragen kunnen stellen aan het meisje. De chatbot (het meisje) antwoordt, maar kan ook prikkelende (weder)vragen stellen om het denkproces en de communicatie te stimuleren. Het werken met de chatbot is een innovatieve manier voor leerlingen om in te zoomen op een ‘statisch’ object in een museum. 
Onderzoeker Pat-El werkt voor dit project samen met Dr. Nadira Saab, universitair hoofddocent aan de Universiteit Leiden, leerlingen en docenten van drie middelbare scholen in Dordrecht en Leiden dr. Albert Logtenberg, onderzoeker en vakdidacticus Geschiedenis in Leiden en Timo Epping, educator van het Rijksmuseum van Oudheden. De Gemeente Leiden heeft een subsidie toegekend. De verwachting is dat de chatbot eind juli 2021 in gebruik genomen kan worden.
Zie ook: Chatbot wekt historische figuur tot leven
 

Serious game Statistiek

Dit project ontwikkelt een serious game Statistiek. In de cursussen Statistiek zijn studenten volop bezig met het analyseren en interpreteren van data. Maar ze ervaren nog niet hoe het is om zo’n onderzoek zelf op te zetten: ze ‘voelen’ het nog niet. De game brengt de student in aanraking brengen met het hele proces, de dilemma’s, keuzes en de consequenties van de keuzes. De game gaat in studiejaar 2020-2021 als pilot deel uitmaken van de bachelorcursus Onderzoekspracticum experimenteel onderzoek. 
 

LEV: Onderzoek naar nieuw zorgconcept voor mensen met dementie

Steeds meer zorgorganisaties kiezen ervoor om een zogenaamd ‘sociotherapeutisch leefmilieu’ te creëren voor mensen met dementie. Dit relatief nieuwe zorgconcept houdt in dat er een fysieke en sociale omgeving wordt gecreëerd waarin zorg, behandeling, begeleiding én huisvesting op elkaar zijn afgestemd naar de wensen en behoeften van de bewoner. Onder de naam ‘LEV voor betere zorg: leefmilieus in verpleeghuizen’ doen het RadboudUMC en de Open Universiteit onderzoek naar dit nieuwe zorgconcept. Zij doen dat in samenwerking met Archipel, een zorgorganisatie in Eindhoven, en Zorggroep Almere. De onderzoekers streven naar een wetenschappelijke onderbouwing en optimalisering van het zorgconcept. ZonMW subsidieert dit onderzoek vanuit het landelijke onderzoeksprogramma Memorabel.
 

Verbeteren depressiezorg

Roeslan Leontjevas (Open Universiteit) en Debby Gerritsen (Radboud Universiteit) onderzoeken wat in de praktijk gebeurt naast een officieel ingezette behandeling als een verpleeghuisbewoner met dementie een depressiediagnose krijgt. Roeslan Leontjevas: ‘We zagen in eerder onderzoek dat mensen beter worden nadat hun diagnose bekend wordt, ook al worden ze niet of niet optimaal behandeld. De bewoners zelf, hun familie en de zorgmedewerkers kunnen bepaalde acties ondernemen waardoor een zogenaamd niet-specifiek effect ontstaat. Daar is nog weinig over bekend.’ De onderzoekers gebruiken (bij de OU ontwikkelde) innovatieve methoden om dergelijke acties in kaart te brengen die men bewust of onbewust (zonder er goed over na te denken) onderneemt.

Publicaties

De publicaties van de secties Algemene psychologie en Methoden en technieken zijn opgenomen in de onderzoeksdatabase van de OU.

Publicaties Algemene psychologie

Publicaties Methoden en technieken