yourmba_open innovatie_14781_head_large.jpg
Word je sneller een leider door samen te werken?
Dr. Nadine Roijakkers, verbonden aan de faculteit Management, Science & Technology van de Open Universiteit, merkt dat voor veel bedrijven 'het kwartje begint te vallen', als het om open innovatie en samenwerking gaat. Bedrijven die geloven in samenwerking zijn vaak succesvoller bij het behalen van hun bedrijfsdoelstellingen en spelen niet zelden een leidende rol in hun sector. De cursus Innovatiemanagement voor Ondernemers, een specialisatievak binnen de MBA van de Open Universiteit, helpt starters en ondernemers bij het verbeteren van hun innovatiepotentieel.

Hoewel de term volgens Nadine Roijakkers inmiddels de hype voorbij is en ze zelf liever spreekt van 'innovatiemanagement', wordt open innovatie in de regel omschreven als 'de praktijk van bedrijven om innovatieve ideeën met anderen uit te wisselen, bijvoorbeeld door processen of uitvindingen met bedrijven of andere betrokkenen te verhandelen'. 'Het komt erop neer dat je interne kennis, die niet direct kan worden gecommercialiseerd binnen de huidige businessmodellen, naar buiten brengt, ofwel externe kennis binnenhaalt om zo interne innovatieprocessen te versterken', zegt Roijakkers. 'Tot voor kort werd kennis over open innovatie vooral gegenereerd in de context van grote bedrijven. Voor kleine bedrijven was niet veel knowhow beschikbaar. Men ging er eigenlijk van uit dat de kennis over grote bedrijven ook toepasbaar was op de kleine, maar dat blijkt toch niet zo eenduidig. Kleine bedrijven staan voor unieke uitdagingen die grote bedrijven niet hebben, zoals een gebrek aan tijd en andere resources.'

De kracht van samenwerking

Roijakkers heeft inmiddels veel ondernemers ontmoet die heel succesvol zijn in open innovatie. 'Dit zijn mensen die geloven in de kracht van samenwerking en samen werken in alles wat ze doen, zodat ze niet telkens het wiel opnieuw uit hoeven te vinden. Die niet vinden dat ze alles zelf moeten doen en kunnen. Ze zetten hun bedrijf vaak al op basis van een netwerk van samenwerkingsverbanden op. Zo creëren ze tijd en ruimte voor zichzelf en managen ze hun bedrijf op proactieve wijze. Deze ondernemers zijn niet zelden leidend in hun sector. Maar tegelijk kom ik nog steeds ondernemers tegen die wantrouwend staan ten opzichte van samenwerking. Ze zijn bang om kennis kwijt te raken aan de concurrentie. Erg jammer. Want hierdoor missen ze belangrijke voordelen, zoals toegang tot inzichten van partners over nieuwe klanten, markten en technologische ontwikkelingen. Soms wordt dit soort bedrijven uiteindelijk gedwongen tot samenwerking, omdat er een faillissement dreigt. Maar dan is het vaak te laat om nog om te schakelen. Open innovatie vergt een cultuuromslag die niet zo snel te realiseren is.'

Denken vanuit de klant

Volgens Roijakkers moeten bedrijven niet alleen meer gaan samenwerken met ketenpartners en de overheid, ook zullen ze meer en meer samen moeten gaan werken met de klant, willen ze een toekomst hebben. 'Co-creatie in de puurste vorm, daar draait het om. En dat is niet een kwestie van ophalen bij de klant wat je als ondernemer nodig hebt. Het is denken vanuit de klant. Samen met de klant proberen om problemen waar zij tegenaan lopen te analyseren, zodat je uiteindelijk tot de beste oplossingen en producten komt. We verkwisten nu nog te veel tijd en energie aan telkens opnieuw het wiel uitvinden. Terwijl de oplossing er vaak al ligt, als we maar bereid zijn om buiten de grenzen van ons eigen wereldje te kijken. Vaak denken bedrijven vanuit hun eigen technologische competenties en producten. Ze besluiten dan op basis van deze kennis wat de klant nodig heeft en besteden innovatiemiddelen aan die projecten. Terwijl het samenwerken met de klant en het in kaart brengen van diens wensen en problemen kan leiden tot veel effectievere en efficiëntere innovatieprocessen en veel succesvollere innovaties. Je bespaart daarmee een hoop tijd en geld, maar bovendien sluit je innovatie beter aan bij de klantbehoefte, waardoor het succes op de markt groter is.'

Innovatiemanagement voor Ondernemers

De cursus Innovatiemanagement voor Ondernemers, opgezet door Nadine Roijakkers en collega dr. Ward Ooms, is een volledig digitale, online cursus. Met een flexibel startmoment, zodat de student zelf bepaalt wanneer hij start. De cursus is voornamelijk bedoeld voor ondernemers die een bedrijf hebben dat zich richt op innovatie, of voor ondernemers die het eigen bedrijf strategisch willen vernieuwen. Vanwege die ambitie is het voor deze ondernemers interessant om te leren hoe innovatie beter te managen en te onderzoeken welke rol samenwerking daarin kan spelen. De cursus is niet uitsluitend gericht op de ondernemer zelf: 'Dit kan ook een afgevaardigde zijn van het bedrijf, iemand met verantwoordelijkheid op dit vlak. Zolang de student maar kennis heeft van bedrijfsstrategie, innovatieprocessen in de eigen organisatie en toegang heeft tot relevante betrokkenen en informatie in de eigen organisatie.'

Doelen cursus

Het hoofddoel van de cursus is het verbeteren van het innovatiepotentieel van ondernemers, zodat zij hun strategische doelstelling beter kunnen realiseren, zeker wanneer dit doelstellingen zijn die klanten centraal stellen. In vier onderdelen van de cursus leert de student eerst hoe innovatie in dienst kan staan van de bedrijfsstrategie en vernieuwing daarvan (innovatiestrategie). Als duidelijk is hoe innovatie een rol in de strategie van de organisatie kan spelen, krijgt de student handvatten om de onderneming in te richten om effectief te kunnen innoveren en om samen te werken met partners (Organisatie van innovatie). Daarbij wordt specifiek aandacht besteed aan de ontwikkeling van een stimulerende cultuur, attitude, en het gebruik van meetinstrumenten voor de innovatieprestaties (De menselijke factor van innovatie). De student sluit de cursus af met een concreet innovatieplan in handen, dat oplossingen biedt voor de problemen van klanten en beschrijft hoe die oplossingen in samenwerking met partners kunnen worden gerealiseerd (Innovatie in de praktijk). 'Het is overigens niet verplicht voor de student om al deze onderdelen te volgen', aldus Roijakkers.