Americana. Europese reflecties op Amerika na 1900
Cultuurwetenschappen | 5 EC
Code CB1302
Deze cursus kunt u op elk gewenst moment starten. Kijk in het Jaarrooster wanneer de begeleiding is ingeroosterd.

Amerikanen zijn: oppervlakkig, conformistisch, jeugdig, initiatiefrijk, materialistisch, individualistisch, smakeloos, vrij van tradities, gevoelig voor hypes, innovatief en zo kunnen we nog wel even doorgaan. Europeanen hebben een onuitroeibare behoefte om zich aan Amerika te spiegelen, waarbij hardnekkige stereotypen en verschillende waarderingen naast elkaar bestaan. Europese zorgen of verwachtingen over heden en toekomst worden vaak in Amerika geplaatst. Want wat in Amerika gebeurt komt ook hier en willen we dat? Willen we Amerikaanse toestanden?
In deze interdisciplinaire cursus wordt nader ingegaan op Europese (met name op Nederlandse) reflecties op Amerika vanaf 1900. Dat gebeurt aan de hand van vijf thema’s, verspreid door de tijd en divers qua waardering voor Amerika. Bestudering van de cursus zal meer inzicht geven in het hoe en waarom van de Europese reflecties op Amerika.

Algemeen

Inhoud

Amerika speelt vanaf de ontdekking van dit continent een opvallende rol in het Europese denken. Juist omdat het enerzijds verwant is, maar anderzijds ook weer voldoende ‘anders’, kan Amerika dienen als een contrapunt voor Europa. Europeanen gebruiken Amerika als een leeg scherm waarop zij de eigen Europese preoccupaties kunnen projecteren. Europese reflecties op Amerika zijn dan ook altijd Europese discussies en gaan over hetgeen Europeanen bezig houdt. In Amerika zien zij ontwikkelingen die voor Europa op dat moment relevant zijn. Impliciet (en soms expliciet) is bij elke opmerking over Amerika een vergelijking met Europa aanwezig. Ze roepen vaak (al dan niet bewust) een tegenstelling op waarbij doorgaans de Europeanen er het best afkomen.
Dit gaat gepaard met het gebruik van een groot reservoir aan stereotiepe beelden. In Americana maakt u kennis met dit reservoir. Om enige vat op de verzameling beelden te krijgen zijn drie clusters te onderscheiden. Het eerste cluster gebruikt metaforen die te maken hebben met ruimte, het tweede cluster heeft tijd als gezamenlijk kenmerk en het derde cluster is gegroepeerd rond samenhang. Binnen elk van deze clusters is een soort van as te construeren waarlangs de gebruikte metaforen kunnen worden uitgezet. Het cluster ruimte heeft een as met als ene uiteinde ‘oppervlakkig’ en als andere uiteinde ‘diepzinnig’. In het cluster tijd staan de metaforen tussen de uiterste polen van ‘jong’ en ‘oud’. Bij het cluster samenhang bevinden de metaforen zich tussen ‘fragmentatie’ en ‘een organisch verband’. In elk van deze clusters kunnen de uitspraken gepaard gaan met waarderingen, die weer uiteen kunnen lopen van positief tot negatief.
In Americana maakt u via vijf thema’s kennis met het gebruik van dit beeldreservoir over Amerika in Europa vanaf 1900. En u maakt kennis met de discussies over Amerika (en over Europa) die met de tegenstrijdige beelden worden uitgevochten. Daarom is er bij de keuze van de thema’s ook uitgegaan van verschillende waarderingen van Amerika. Aan bod komt het anti-Amerikanisme in het Interbellum, maar ook de extreem positieve opstelling in de Wederopbouwperiode. Hoewel Amerikaanse cultuuruitingen vaak als oppervlakkig worden gekarakteriseerd, is er een diepzinnig tegenbeeld, zoals blijkt uit reflecties op de Rothko-kapel in Houston. Ook uit de omgang met Amerika als land van het postmodernisme blijkt een positieve houding. Maar gelijktijdig is er de afkeer van de oprukkende Disneyficatie.

Leerdoelen
Vaardigheden
- Kritische houding kunnen aannemen;
- Toepassen van kennis op nieuw bronnenmateriaal;
- Cultuurwetenschappelijke reflectie op de actualiteit;
- Reflectie op, en toepassen van concepten en theorieën;
- Omgaan met interdisciplinariteit van cultuurwetenschappen en pluriform bronnenmateriaal;
- Werken met digitale archieven (Delpher);
- Kennis van het Europees beeldenreservoir over Amerika;
- Kennis van het gebruik van dit beeldenreservoir in Europa vanaf 1900;
- Kennis van Europese discussies over Amerika in Europa vanaf 1900.

Aanmelden

Aanmelden

Aanmelden is mogelijk voor iedereen.

Begeleiding

Begeleidingsvorm

Deze cursus kunt u op elk gewenst moment starten. Kijk in het Jaarrooster wanneer de begeleiding is ingeroosterd.

Standaardbegeleiding.

Docenten

Dhr. dr. Frank Inklaar, dhr. dr. Jan Oosterholt, dhr. dr. Jos Pouls en dhr. dr. Jeroen Vanheste.

Bereikbaarheidsoverzicht

Bereikbaarheidsinformatie docenten/examinatoren

Tentamen

Tentamenvorm

Opdracht.

Tentamendata

Volgens afspraak.

Meer info

Digitale leeromgeving

Als medewerker of als student (na inschrijving) kunt u via de cursussite in de digitale leeromgeving naar de discussiegroepen. Hier kunt u met medestudenten en begeleider informatie uitwisselen en discussiëren over de leerstof.