Geschiedenis van de psychologie

STG_BPS_MAPSY_head_large.jpg
Geschiedenis van de psychologie
Psychologie | 5 EC
Code PB1002
Prijsindicatie € 324
Deze cursus heeft een vast startmoment. Kijk in het Jaarrooster wanneer de cursus van start gaat en wanneer de begeleiding is ingeroosterd.

Algemeen

Inhoud

Waarom een cursus 'geschiedenis van de psychologie'? Is het niet zo dat de psychologische kennis van vroeger inmiddels is achterhaald? Dat is maar ten dele waar. Veel van de vraagstukken die 150 jaar geleden de pioniers van de psychologie in beweging brachten, zijn ook nu nog actueel.

Historische kennis van een vakgebied verschaft inzicht in de betekenis van begrippen, stromingen en theorieën. Het voorkomt dat men oude ideeën en bevindingen al te gemakkelijk voor nieuw aanziet, en het relativeert de huidige staat van onze kennis. Immers, als onze kennis van twintig jaar geleden nu al weer achterhaald is, wat zegt dat dan over de houdbaarheid van onze kennis nu? Wie op de hoogte is van de geschiedenis van het vakgebied, leert de huidige psychologische kennis dus beter op haar waarde schatten.

De cursus Geschiedenis van de psychologie bestaat uit een tekstboek – de vijfde editie van Pioneers of Psychology (Fancher & Rutherford, 2017) - en een digitaal werkboek dat fungeert als een wegwijzer door de cursusstof. De cursus is verdeeld in twee delen.

Het eerste deel begint met een verkenning van de wortels van de psychologie in de antieke Griekse en Arabische cultuur, om vervolgens te kijken naar enkele voorlopers in de West-Europese filosofie en geneeskunde. In de negentiende eeuw zien we dan de eerste grondslagen verschijnen van de hedendaagse psychologie: de Duitse psychofysiologie en het werk van Wilhem Wundt, de evolutietheorie van Charles Darwin en de toepassing daarvan door Francis Galton, en tot slot het ontstaan van de Amerikaanse psychologie bij William James. Dat alles mondt uit in het werk van B.F. Skinner, die beschouwd kan worden als de architect van de hedendaagse wetenschappelijke psychologie.

In het tweede deel van de cursus bekijken we hoe in de afgelopen eeuw de psychologie is opgesplitst in een aantal subdisciplines. We kijken naar de wetenschappelijke en maatschappelijke ontwikkelingen die zorgden voor de ontwikkeling van de sociale psychologie, de persoonlijkheidspsychologie, de ontwikkelingspsychologie en de cognitieve psychologie. Daarbij is tevens aandacht voor de professionalisering van de psychologie als klinisch en toegepast vakgebied.

Leerdoelen
- U kunt uitleggen waarom studie van de geschiedenis van de psychologie relevant is, op welke manieren deze uitgevoerd kan worden, en analyseren welke fundamentele debatten daarbij een rol spelen.
- U kunt uitleggen hoe leven en werk van besproken antieke Griekse en Arabische filosofen, en Europese verlichtingsfilosofen, zich verhouden tot elkaar en wat hun relevantie is voor de hedendaagse wetenschap.
- U kunt uitleggen hoe de onderzoek naar de functie van het brein heeft geleid tot de hedendaagse cognitieve neurowetenschappen, en daarbij kritisch reflecteren op de toelaatbaarheid van gebruikte onderzoeksmethoden.
- U kunt uitleggen hoe de Duitse denktraditie en leven en werk van Wundt en zijn tijdgenoten zich tot elkaar verhouden, en hoe dit leidde tot psychofysica, gestaltpsychologie en de moderne experimentele psychologie.
- U kunt uitleggen hoe de Engelse denktraditie en leven en werk van Darwin en Galton zich tot elkaar verhouden, en hoe dit leidde tot eugenetica, sociaal-darwinisme, sociobiologie en de moderne evolutionaire psychologie.
- U kunt uitleggen hoe de Amerikaanse denktraditie en leven en werk van James en zijn tijdgenoten zich tot elkaar verhouden, en hoe dit – samen met het werk van Pavlov – leidde tot het behaviorisme van Watson, Tolman en Skinner.
- U kunt uitleggen hoe de psychologie in de 20e eeuw vertakte in ontwikkelings-, sociale en cognitieve psychologie, psychoanalyse en persoonlijkheidsleer en analyseren welk pionierswerk daar in de geschiedenis aan voorafging.
- U kunt uitleggen hoe toegepaste en klinische psychologie zich professionaliseerden tot volwaardige disciplines, en daarbij kritisch reflecteren op het spanningsveld tussen fundamentele en toegepaste wetenschap in de psychologie.
- U bent in staat om, over een willekeurig onderwerp uit de geschiedenis van de psychologie, in samenwerking met een medestudent een presentatie voor te bereiden en te verzorgen, en daarover vragen uit het publiek te beantwoorden (Academische vaardigheid).

Aanmelden

Aanmelden

Aanmelden is mogelijk voor iedereen.

Toelichting aanmelden

Deze cursus start 26 april 2021. We adviseren om uiterlijk zondag 11 april 2021 hiervoor aan te melden zodat u tijdig het eventuele cursusmateriaal ontvangt, toegang heeft tot de leeromgeving en (indien van toepassing) ingedeeld kunt worden in een studiegroep. Bij aanmelding na 11 april 2021 kunnen we dit niet garanderen. Aanmelden is mogelijk tot en met 25 april 2021.

Voorkennis

Passieve kennis van de Engelse taal is gewenst vanwege het Engelstalige tekstboek.

Begeleiding

Begeleidingsvorm

Deze cursus heeft een vast startmoment. Kijk in het Jaarrooster wanneer de cursus van start gaat en wanneer de begeleiding is ingeroosterd.

Bij deze cursus hoort standaardbegeleiding: inhoudelijke vragen kunt u stellen aan de docent. Daarnaast verzorgt u onder begeleiding van een docent een presentatie op een van de verplichte presentatiebijeenkomsten die bij de cursus worden georganiseerd. Aanmelden voor de presentatiebijeenkomst is alleen mogelijk via de digitale leeromgeving, nadat u aangemeld bent voor de cursus. Per kwartiel waarin u aangemeld bent kunt u kiezen uit 1 van de 2 sessies op een studiecentrum.

Docenten

Dhr. dr. J. Eshuis en dhr. dr. S. Gruijters.

Bereikbaarheidsoverzicht

Bereikbaarheidsinformatie docenten/examinatoren

Tentamen

Tentamenvorm

Computergebaseerd individueel tentamen met meerkeuzevragen en een opdracht.

Tentamentoelichting

Afhankelijk van welke maatregelen noodzakelijk zijn om het coronavirus te bestrijden, is het mogelijk dat de Open Universiteit de tentaminering moet vervangen door een (online) alternatief. Meer informatie hierover vindt u op www.ou.nl/informatie-coronavirus. De actuele tentameninformatie met betrekking tot deze cursus vindt u na aanmelding in de online cursusomgeving.

Het computergebaseerde individuele tentamen is naar eigen keuze in te plannen.
De opdracht bestaat uit een verplichte presentatiebijeenkomst in een studiecentrum. Deze presentatiebijeenkomst wordt begeleid door een docent.

Tentamendata

Computertentamen: volgens afspraak.
Opdracht: volgens afspraak.

Tentamenhulpmiddelen

Een 'schoon' verklarend Nederlands woordenboek (op eigen risico)

Meer info

Cursusmateriaal

De cursus Geschiedenis van de psychologie maakt gebruik van de vijfde editie van het boek Pioneers of Psychology (Fancher & Rutherford, 2017). Daarnaast wordt gebruik gemaakt van een digitaal werkboek.

Digitale leeromgeving

Na inschrijven kunt u gebruik maken van de digitale leeromgeving. Hier kunt u met medestudenten en docent informatie uitwisselen en kunt u discussiëren over de leerstof.