Denken over cultuur

Wat is ‘cultuur’ – en dus het object van de cultuurwetenschappen? Hoe bestuderen cultuurwetenschappers cultuur? En hoe ‘werkt’ het? In deze cultuurfilosofisch georiënteerde cursus wordt een fundament gelegd voor de master Kunst- en cultuurwetenschappen door het verkennen van dit soort kernvragen.
Het uitgangspunt van deze cursus is dat ‘cultuur’ principieel meerzinnig, veranderlijk en omstreden is. Cultuur is daarnaast de inzet van een aantal van de meest verhitte maatschappelijke debatten van onze tijd.
Om de vraag te onderzoeken wat cultuur is wordt een selectie van substantiële cultuuropvattingen besproken: cultuur als artefact; als beschaving; als spel; als waardensysteem; als collectieve identiteit (bijvoorbeeld ‘Volk’); als bovenbouw; als ‘Kunst en Cultuur’. Deze cultuuropvattingen kunnen langs verschillende assen (taxonomieën) worden ingedeeld, zoals normatief-descriptief; universalistisch-particularistisch; statisch-historiserend en breed-eng. De vraag hoe cultuurwetenschappers cultuur bestuderen komt aan de orde via een bespreking van een aantal invloedrijke cultuurwetenschappelijke paradigma’s.
Tot slot pas je deze theoretische kaders toe op de analyse van een maatschappelijk debat over cultuur. Tijdens de slotbijeenkomst presenteer je je bevindingen in de vorm van een mondelinge presentatie.
De studiestof bestaat uit een mengeling van handboekteksten en primaire filosofische teksten. De aangereikte ‘denkinstrumenten’ – je maakt kennis met een diversiteit aan stijlen van denken – helpen je kritisch en beargumenteerd te leren reflecteren op culturele en cultuurwetenschappelijke aannames, verschijnselen en debatten.

Leerdoelen
Algemeen
- Mondelinge presentatievaardigheden.
Specifiek
- De student kan verschillende indelingen van cultuuropvattingen onderscheiden / benoemen/ beschrijven/ uitleggen.
- De student kan een aantal substantiële opvattingen van cultuur onderscheiden / benoemen/ beschrijven/ uitleggen en deze in een cultuurfilosofische context plaatsen.
- De student kan een aantal verschillende paradigma’s van cultuurwetenschappelijk onderzoek onderscheiden / benoemen/ beschrijven/ uitleggen.
- De student kan verschillende cultuuropvattingen toepassen in een analyse, interpretatie en evaluatie van concrete hedendaagse maatschappelijke debatten.