Evidence-based onderwijzen en leren

In deze cursus verdiep je je in de wetenschappelijke inzichten over effectief leren en onderwijzen, gebaseerd op het boek Visible Learning: The Sequel van John Hattie. Onderwijspraktijken worden vaak beïnvloed door intuïtie, traditie en persoonlijke ervaringen, maar wat zegt onderzoek eigenlijk over wat écht werkt? Hattie’s werk biedt hierop een antwoord door middel van een meta-meta-analyse - een systematische synthese van duizenden studies - waardoor we een helder beeld krijgen van de onderwijsstrategieën die een sterke, geringe of zelfs negatieve invloed hebben op leren.
Een kernaspect van de cursus is het kritisch interpreteren van meta-analyses: hoe worden deze onderzoeken uitgevoerd, wat betekent een effectgrootte, hoe kunnen conclusies uit meta-analyses worden gewogen en welke factoren hebben daadwerkelijk invloed op leeruitkomsten? Door deze kennis ontwikkel je een kritisch perspectief op onderwijskundige interventies en strategieën.

De focus ligt op de factoren waar je als leerkracht zelf invloed op hebt. Thema’s die aan bod komen zijn onder andere:
• effectieve instructiestrategieën (bijv. expliciete instructie, directe feedback)
• leerstrategieën die aantoonbaar werken (bijv. gespreid oefenen, integreren van voorkennis)
• didactische aanpakken die minder impact hebben dan vaak wordt gedacht (bijv. concept mapping voor erg jonge kinderen)
• praktijken die zelfs een negatieve invloed kunnen hebben (bijv. zittenblijven).

Daarnaast wordt er kritisch gekeken naar de rol van digitale technologie in het onderwijs. Wanneer draagt technologie écht bij aan leren en wanneer is het vooral een afleiding?

Naast het analyseren van onderzoek ligt de nadruk op de vertaling naar de praktijk. Hoe kun je wetenschappelijke inzichten gebruiken om je onderwijs effectiever te maken? Welke keuzes maken écht verschil in de klas? Door het systematisch beoordelen en toepassen van onderwijskundig onderzoek, leer je hoe je weloverwogen beslissingen neemt, zodat je als leraar een zo groot mogelijke impact hebt op het leren van je leerlingen.
Deze cursus biedt niet alleen een stevige wetenschappelijke basis, maar stimuleert ook een onderzoekende en kritische houding ten opzichte van onderwijspraktijken. Je leert hoe je op de hoogte blijft van nieuwe ontwikkelingen en hoe je wetenschappelijke kennis kunt gebruiken om onderbouwde beslissingen te nemen. Zo bouw je aan een onderbouwde visie op effectief lesgeven en weet je hoe je jouw leerlingen optimaal kunt ondersteunen bij het leren.

Leerdoelen
Nadat je deze cursus hebt afgerond,
• ben je je bewust van effectieve leerstrategieën: je kunt onderscheid maken tussen wetenschappelijk onderbouwde leerstrategieën en onderwijsmythes, en kunt hun impact op leren kritisch evalueren
• heb je kennis van voorspellers van leerprestaties: je kent de belangrijkste positieve en negatieve voorspellers van leerprestaties en kunt deze linken en analyseren in relatie tot andere factoren
• kun je onderwijsinterventies kritisch analyseren: je kunt onderwijsinterventies kritisch beoordelen op basis van wetenschappelijk bewijs en kunt onderbouwde keuzes maken over hun implementatie in de praktijk
• kun je wetenschappelijke inzichten interpreteren: je kunt nieuw wetenschappelijk onderzoek op het gebied van leren en onderwijzen interpreteren en beoordelen op relevantie
• kun je evidence-informed principes toepassen: je kunt evidence-informed strategieën vertalen naar de praktijk en beredeneerde keuzes maken in hun onderwijsontwerp en didactiek
• kun je reflecteren en je continue ontwikkelen: je ontwikkelt een kritische en onderzoekende houding ten opzichte van je eigen (toekomstige) onderwijspraktijk en blijft op de hoogte van nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen of weet je waar je deze nieuwe wetenschappelijke inzichten kunt vinden
• kun je op academisch niveau over een factor die leerprestaties beïnvloedt en de link naar de praktijk rapporteren.