Filosofie in literatuur
Cultuurwetenschappen | 5 EC
Code CB2502
Deze cursus heeft een vast startmoment. Kijk in het Jaarrooster wanneer de begeleiding is ingeroosterd.

In de afgelopen decennia is er binnen de cultuurwetenschappen steeds meer aandacht gekomen voor de onderlinge betrekkingen tussen filosofie en literatuur. In de cursus Filosofie in literatuur gaan we in op de vraag in hoeverre literatuur een vorm van filosofie kan zijn. Aan de hand van romans van onder meer Tolstoj, Dostojevski, Thomas Mann, Milan Kundera en Michel Houellebecq en filosofisch werk van onder meer Martha Nussbaum en Paul van Tongeren verkennen we de manieren waarop romans ons iets kunnen leren over mens en cultuur. De nadruk ligt daarbij op drie deelgebieden: literatuur en mensbeelden; literatuur en ethiek; en literatuur en cultuurkritiek. Daarnaast gaan we op een meer theoretisch niveau in op methodologische vragen rondom de bestudering van literaire werken als bronnen voor filosofische overdenkingen.

Algemeen

Inhoud

Schrijvers en dichters zijn onderzoekers van mens en cultuur. Tolstoj stelt in Oorlog en vrede en Anna Karenina de misschien oudste filosofische vraag: hoe moet je leven? Marcel Proust onderzoekt in Op zoek naar de verloren tijd menselijke relaties in het algemeen en de liefde in het bijzonder. Andere schrijvers richten zich vooral op de relatie tussen mens en samenleving of op de cultuur als geheel. Dostojevski bekritiseert het moderne materialistische en atheïstische mens- en wereldbeeld. Het gedicht The Waste Land van T.S. Eliot en romans als De toverberg van Thomas Mann, De ondraaglijke lichtheid van het bestaan van Milan Kundera en Elementaire deeltjes van Michel Houellebecq behoren tot de interessantste en indringendste analyses van onze westerse cultuur. In voorbeelden als deze gaat het om literatuur als filosofie, om literaire verkenningen van wijsgerig-antropologische en cultuurfilosofische thema’s.
In de cursus Filosofie in literatuur wordt de filosofische dimensie van literatuur bestudeerd aan de hand een aantal belangrijke 20e-eeuwse en hedendaagse romans. Daarbij wordt ook ingegaan op methodologische vragen en op de principiële vraag in hoeverre literatuur überhaupt in staat is een bijdrage te leveren aan het beantwoorden van filosofische vraagstukken. Ter afronding van de cursus maakt de student een eigen filosofische analyse van een roman.

Leerdoelen
- U verwerft kennis van en inzicht in de onderlinge betrekkingen tussen filosofie en literatuur.
- U verwerft kennis van de gehanteerde methoden en technieken op het terrein van de ‘filosofie in literatuur’.
- U verkrijgt kennis van de manier waarop enkele hedendaagse filosofen in hun filosofische werk gebruik maken van literaire teksten.
- U leert herkennen hoe filosofische ideeën naar voren kunnen komen in literaire werken. Het gaat daarbij met name om mensbeelden en cultuuropvattingen.

Aanmelden

Aanmelden

Aanmelden is mogelijk voor iedereen.

Toelichting aanmelden

Deze cursus is reeds gestart. Aanmelden in het lopende academisch jaar is niet meer mogelijk.

Begeleiding

Begeleidingsvorm

Deze cursus heeft een vast startmoment. Kijk in het Jaarrooster wanneer de cursus van start gaat en wanneer de begeleiding is ingeroosterd.

Aan het begin van het cursustraject vindt een begeleidingsbijeenkomst plaats. Daarna vindt de begeleiding plaats via de digitale leeromgeving en email.

Begeleidingsbijeenkomsten


Nijmegen (Studiedag)
Kwartiel 1 - begeleider: dhr. dr. J. Vanheste
vr 15-09-2017 / 10.30-16.00 uur

Docenten

Begeleider en examinator: dhr. dr. Jeroen Vanheste.

Bereikbaarheidsoverzicht

Bereikbaarheidsinformatie docenten/examinatoren

Tentamen

Tentamenvorm

Opdracht.

Tentamentoelichting

Het tentamen bestaat uit een schrijfopdracht waarin de student een beknopte filosofische analyse uitvoert van een (aangewezen) literair werk.

Tentamendata

Volgens afspraak.

Meer info

Cursusmateriaal

Bij deze cursus wordt gebruik gemaakt van het handboek Denkende romans. Literatuur en de filosofie van mens en cultuur van Jeroen Vanheste. Aanvullende documentatie en studeeraanwijzingen staan op de cursussite in de digitale leeromgeving.

Digitale leeromgeving

Als medewerker of als student (na inschrijving) kunt u via de cursussite in de digitale leeromgeving naar de discussiegroepen. Hier kunt u met medestudenten en begeleider informatie uitwisselen en discussiëren over de leerstof.