Deze website gebruikt cookies (en daarmee vergelijkbare technieken) om het bezoek voor u nog makkelijker en persoonlijker te maken. Met deze cookies kunnen wij en derde partijen uw internetgedrag binnen en buiten onze website volgen en verzamelen.
Hiermee kunnen wij en derde partijen advertenties aanpassen aan uw interesses en kunt u informatie delen via social media.
Klik op 'Ik ga akkoord' om cookies te accepteren en direct door te gaan naar de website of klik op om uw voorkeuren voor cookies te wijzigen. Bekijk onze privacyverklaring voor meer informatie.
$altText
Inleiding in de filosofie 1
Cultuurwetenschappen | 5 studiepunten (EC)
Code CB3602
Prijsindicatie € 324
Deze cursus heeft een vast startmoment. Kijk in het Jaarrooster wanneer de cursus van start gaat en wanneer de begeleiding is ingeroosterd.

Algemeen

Inhoud

De filosofie begint wanneer het vanzelfsprekende tot vraag wordt. Het woord ‘filosofie’ drukt een besef van een tekort uit: de filosoof verlangt naar wijsheid, maar dat verlangen is nog niet vervuld. De filosofie vertrekt dus vanuit een besef van niet-weten of onwetendheid en tegelijkertijd vanuit een verlangen om wel te weten en wijs te worden. Die wijsheid probeert zij te bereiken door op methodische wijze te denken, door middel van een rationele reflectie op de werkelijkheid. Daarbij valt het denken zelf natuurlijk ook onder die werkelijkheid: de filosofie is ook een reflectie op het denken, ons denkvermogen en de manier waarop wij ons als denkende wezens tot de werkelijkheid verhouden.

Je zou kunnen zeggen dat de filosofie, zo beschreven, wel wat weg heeft van de Baron van Münchhausen, die volgens de legende zichzelf aan zijn eigen vlecht uit het moeras omhoog trok. Reflectie op het denken gebeurt immers…. door te denken. Maar juist omdat de filosofie het denken zelf tot onderwerp van reflectie maakt, vormt zij een goede en noodzakelijke aanvulling op de wetenschappen en onze alledaagse reflecties, die immers allemaal gebruik maken van het denken.

De meeste wetenschappen, met uitzondering van de wiskunde, zijn in tegenstelling tot de filosofie empirisch van aard. Dat wil zeggen: zij baseren zich op de een of andere manier op ervaringsgegevens. Er zijn echter vragen die vanuit de (empirische) wetenschappen niet beantwoord kunnen worden. Hoe moeten we juist en rechtvaardig handelen? Waarom is er iets, en niet veeleer niets? Wat is de zin van de geschiedenis? Wat is het wezen van de mens? Wat is nu eigenlijk ervaring en wat moet worden verstaan onder wetenschappelijke ervaringsgegevens? Dergelijke vragen kunnen niet vanuit de empirie beantwoord worden, omdat het geen vragen over de empirische werkelijkheid zijn (maar, bijvoorbeeld, over de relatie tussen een kenner en de empirische werkelijkheid). Als we ons met dit soort vragen bezighouden begeven we ons op het terrein van de filosofie.

Het gaat in de filosofie dus niet om feitelijke kennis van bijvoorbeeld bepaalde technische mogelijkheden of van de staatsinrichting van een bepaald land. Zulke feitelijke kennis is het doel en het onderwerp van de verschillende vakwetenschappen. De filosofie heeft daarom ook geen eigen objectgebied: zij kan zich op elk objectgebied betrekken en kan zich met alles bezighouden. Er is geen onderwerp dat bij voorbaat al van filosofische bezinning is uitgesloten. Filosofen vragen naar de grondslagen, de relevantie en de grenzen van al onze (vak)kennis. Zij kan dan ook omschreven worden als een onderzoek naar de vooronderstellingen die ten grondslag liggen aan de vragen die in het dagelijkse leven, in de cultuur en in de wetenschappen worden gesteld.

In de academische filosofie wordt niet alleen gefilosofeerd, maar wordt ook de filosofische traditie bestudeerd. De academische filosofie heeft daarom ook een sterke historische component. In de cursus Inleiding in de Filosofie 1 maakt u kennis met de belangrijkste denkers, begrippen en stromingen uit de Westerse filosofiegeschiedenis tot 1850 en leert u korte filosofische teksten uit die periode te lezen en samen te vatten.

Leerdoelen
Kennis en inzicht
1. U kunt een aantal belangrijke westerse filosofen uit de periode tot 1850 en de hoofdlijnen van hun werk reproduceren.
2. U kunt uitleggen wat de kenmerkende denkwijzen en problemen uit de Europese geschiedenis van de filosofie tot 1850 waren.
3. U kunt een aantal belangrijke filosofische begrippen en methoden op de juiste manier gebruiken.

Toepassen van kennis en inzicht
1. U bent in staat om van een aantal belangrijke filosofen uit de westerse traditie tot 1850 de hoofdgedachten weer te geven en hun werk in een cultuurhistorische context te plaatsen.
2. U bent in staat een aantal overeenkomsten en verschillen tussen hun filosofieën weer te geven.
3. U kunt filosofische begrippen opzoeken in filosofische woordenboeken en/of encyclopedieën.
4. U kunt een beknopte samenvatting maken van een korte filosofische tekst, die voldoet aan de gegeven criteria in het beoordelingsmodel en aan de academische eis van de intersubjectieve controleerbaarheid.

Aanmelden

Aanmelden

Aanmelden is mogelijk voor iedereen.

Toelichting aanmelden

Deze cursus start 10 februari 2020. We adviseren om uiterlijk zondag 26 januari 2020 hiervoor aan te melden zodat u tijdig het eventuele cursusmateriaal ontvangt, toegang heeft tot de leeromgeving en (indien van toepassing) ingedeeld kunt worden in een studiegroep. Bij aanmelding na 26 januari 2020 kunnen we dit niet garanderen. Aanmelden is mogelijk tot en met 9 februari 2020.

Begeleiding

Begeleidingsvorm

Deze cursus heeft een vast startmoment. Kijk in het Jaarrooster wanneer de cursus van start gaat en wanneer de begeleiding is ingeroosterd.

Bij deze cursus wordt standaardbegeleiding geboden in het derde kwartiel (1 februari - 1 mei).

Begeleidingsbijeenkomsten


Utrecht (Studiedag)
Kwartiel 3 - begeleider: mw. mr.dr. M. Boonk
vr 13-03-2020 / 10.00-15.00 uur

Docenten

Mw. dr. Femke Kok.

Bereikbaarheidsoverzicht

Bereikbaarheidsinformatie docenten/examinatoren

Tentamen

Tentamenvorm

Regulier schriftelijk tentamen bestaande uit open vragen (ov).

Tentamentoelichting

U dient zelf tijdig aan te melden voor een tentamen.

Het tentamen bestaat uit open vragen. U maakt tijdens het tentamen een samenvatting van een korte filosofische tekst. Deze tekst krijgt u minimaal twee weken voor het tentamen aangereikt.

Tentamendata

22-04-2020, 06-07-2020.

Tentamenhulpmiddelen

Een 'schoon' verklarend Nederlands woordenboek (op eigen risico)

Meer info

Cursusmateriaal

Het cursusmateriaal bestaat uit:
- Een cursussite met daarop een studiehandleiding, het vademecum, opdrachten en een reader met korte filosofische teksten.
- Een handboek: Antoon Braeckman e.a., Wijsbegeerte (11e druk, Leuven 2017) 1-116, 295-328.

Digitale leeromgeving

Als student kunt u via de cursussite in de digitale leeromgeving naar de discussiegroepen. Hier kunt u met medestudenten en begeleider informatie uitwisselen en discussiëren over de leerstof.