Deze website gebruikt cookies (en daarmee vergelijkbare technieken) om het bezoek voor u nog makkelijker en persoonlijker te maken. Met deze cookies kunnen wij en derde partijen uw internetgedrag binnen en buiten onze website volgen en verzamelen.
Hiermee kunnen wij en derde partijen advertenties aanpassen aan uw interesses en kunt u informatie delen via social media.
Klik op 'Ik ga akkoord' om cookies te accepteren en direct door te gaan naar de website of klik op om uw voorkeuren voor cookies te wijzigen. Bekijk onze privacyverklaring voor meer informatie.
STG_BPS_MAPSY_head_large.jpg
Wetenschapsfilosofie
Psychologie | 5 EC
Code PB1302
Prijsindicatie € 324
Deze cursus kunt u op elk gewenst moment starten. Kijk in het Jaarrooster wanneer de begeleiding is ingeroosterd.

Algemeen

Inhoud

De centrale vraag in deze cursus is: wat is kennis? Een antwoord daarop is al te vinden in de twee klassieke perspectieven op kennisverwerving: rationalisme en empirisme. U volgt deze twee sporen van de klassieke oudheid tot de moderne tijd, waar u kennismaakt met filosofen als Descartes, Hume en Kant.

Daarna wordt de vraag verder aangescherpt: wat is wetenschappelijke kennis? U leert hoe in de vorige eeuw is gezocht naar criteria voor een afbakening van het wetenschappelijk domein. In dat kader verkennen we het werk van filosofen als Wittgenstein, Popper, Kuhn, Lakatos en Feyerabend.

Gedurende die verkenning blijkt dat elke benadering haar merites heeft, maar ook haar valkuilen. Aan het slot van de cursus wordt dan ook de vraag gesteld of zuivere, objectieve wetenschap wel mogelijk is. Juist uit de psychologie leren we namelijk dat het menselijk kenvermogen feilbaar is. Wat zegt dat dan over het waarheidsgehalte en de beperkingen van de wetenschap?

Dit is geen filosofiecursus pur sang, in die zin dat hij niet is bedoeld om het filosoferen als methode onder de knie te krijgen. In deze cursus bestudeert u daarentegen ideeën van filosofen. Robert Pirsig gebruikte ooit het onderscheid tussen filosofie en filosofologie om dit verschil goed duidelijk te maken: de filosoof filosofeert, de filosofoloog bestudeert de denkbeelden van de filosoof, meestal vanuit historisch perspectief. We pretenderen dus ook geen filosofen te zijn die wat te zeggen hebben over de psychologie. We zijn psychologen en proberen lering te trekken uit de geschiedenis en de ontwikkeling van verschillende denkbeelden binnen de filosofie.

De kritische reflectie op het wetenschappelijk bedrijf die de filosofie biedt, wordt met name toegespitst op de sociale wetenschappen en in het bijzonder de psychologie. Hoe kan de mens tot betrouwbare kennis komen over de wereld? Wat is wetenschap? Waarin onderscheidt de wetenschap zich van andere kennis, zoals pseudowetenschap? Waarin onderscheidt de psychologie zich van andere wetenschappen?

Deze wisselwerking tussen psychologie en wetenschapsfilosofie is overigens een mes dat aan twee kanten snijdt. Immers, de psycholoog bestudeert de mens en wetenschappers zijn net mensen. Als de psycholoog dus iets zegt over het vermogen van mensen om de wereld te zien, dan zegt dat ook iets over de beperkingen van de wetenschapper, wat op zijn beurt weer implicaties heeft voor de manier waarop de filosoof het wetenschappelijk bedrijf modelleert.

Leerdoelen
Het doel van deze cursus is dat u de belangrijkste posities in de wetenschapsfilosofie leert hanteren. Daartoe wordt het klassieke probleem van kennisvergaring vanuit al die posities geanalyseerd, zodat duidelijk wordt dat aan elke benadering voor- en nadelen kleven. Hieruit leert u dat de oplossing van dergelijke discussies niet ligt in de logische uitkomst van een puzzel, maar in een goed beargumenteerde stellingname die met overtuiging wordt verdedigd, maar ook met zelfreflectie wordt gerelativeerd. Aan het eind van deze cursus bent u dan ook in staat om uw eigen positie ten aanzien van het wetenschappelijk bedrijf coherent te verwoorden in een kritisch, goed onderbouwd betoog in de vorm van een essay.

Aanmelden

Aanmelden

Aanmelden is mogelijk voor iedereen.

Toelichting aanmelden

De inschrijfduur van 12 maanden start 14 dagen na de verwerking van uw aanmelding voor deze cursus. Aanmelden voor het tentamen kan pas nadat uw inschrijfduur gestart is.
Houdt daarom bij het aanmelden voor deze cursus rekening met de aanmeldtermijn voor de tentamens en met de data van eventuele begeleidingsbijeenkomsten.

Voorkennis

Passieve beheersing Engelse taal.

Begeleiding

Begeleidingsvorm

Deze cursus kunt u op elk gewenst moment starten. Kijk in het Jaarrooster wanneer de begeleiding is ingeroosterd.

Bij deze cursus hoort standaardbegeleiding: inhoudelijke vragen kunt u stellen aan de docent. Daarnaast krijgt u bij een schrijfopdracht begeleiding van een docent, in de vorm van feedback op uw werk.

Docenten

Dhr. dr. M. van Duijn (examinator), dhr. dr. S. Gruijters en mevr. Dr. E. Heynen.

Bereikbaarheidsoverzicht

Bereikbaarheidsinformatie docenten/examinatoren

Tentamen

Tentamenvorm

Computergebaseerd individueel tentamen met meerkeuzevragen en een opdracht.

Tentamentoelichting

Het computergebaseerde individuele tentamen is naar eigen keuze in te plannen. U legt het tentamen af op een studiecentrum.

Tentamendata

Computertentamen: volgens afspraak.
Opdracht: volgens afspraak.

Tentamenhulpmiddelen

Een 'schoon' verklarend Nederlands woordenboek (op eigen risico)

Meer info

Cursusmateriaal

Deze cursus bestaat uit het tekstboek Exploring Humans van Dooremalen, de Regt en Schouten (2007) en een digitaal werkboek in de digitale leeromgeving.

Digitale leeromgeving

Na inschrijven kunt u gebruik maken van de digitale leeromgeving. Hier kunt u met medestudenten en docent informatie uitwisselen en kunt u discussiëren over de leerstof.