null Nieuw boek over technologie en geweld in afhankelijkheidsrelaties

PSY_Promotie_BrendaErens_20507_head_large.jpg

Nieuw boek over technologie en geweld in afhankelijkheidsrelaties

Digitale technologie speelt een steeds grotere rol in geweld binnen afhankelijkheidsrelaties. Apps, sociale media, kunstmatige intelligentie en trackingtechnologie kunnen worden gebruikt om mensen te controleren of te intimideren, maar ook om slachtoffers juist beter te beschermen. In het nieuwe boek De prijs van het vuur. Technologie en geweld in afhankelijkheidsrelaties onderzoekt hoogleraar Janine Janssen hoe technologie de dynamiek van afhankelijkheid en geweld verandert.

Het boek werd op vrijdag 13 maart 2026 gepresenteerd tijdens een bijeenkomst voor professionals uit zorg, veiligheid en wetenschap bij de Politieacademie in Apeldoorn. Vanaf die datum is het voor iedereen gratis te downloaden.

Online en offline geweld lopen steeds vaker in elkaar over

Geweld in afhankelijkheidsrelaties, zoals huiselijk geweld, eergerelateerd geweld of misbruik binnen instellingen, vindt steeds vaker plaats op het snijvlak van online en offline werelden. Digitale technologie kan daarbij een belangrijke rol spelen. Daders gebruiken bijvoorbeeld sociale media, locatiebepalers of spyware om slachtoffers te controleren of te intimideren. Bijvoorbeeld: een vrouw die onderduikt voor haar gewelddadige ex-partner werd toch steeds weer gevonden. Uiteindelijk bleek in de knuffel van haar kind een gps-tracker te zijn verstopt.

Tegelijkertijd kan technologie ook bijdragen aan betere signalering en bescherming van slachtoffers, bijvoorbeeld via online hulpplatforms, digitale meldpunten of technologie die risico’s eerder zichtbaar maakt. In het boek beschrijft Janssen bijvoorbeeld hoe online meldpunten en chatfuncties slachtoffers soms de mogelijkheid bieden om hulp te zoeken zonder dat een dader dat direct merkt.
Deze ontwikkelingen vragen om nieuwe kennis en vaardigheden van aankomende en huidige professionals, benadrukt Janssen.

Nieuwe vragen voor professionals

Het boek verkent hoe technologische ontwikkelingen - van smartphones en sociale media tot kunstmatige intelligentie - de dynamiek van afhankelijkheid en controle veranderen. Daarmee stelt het ook nieuwe vragen aan professionals in zorg, veiligheid en technologie, bijvoorbeeld: hoe herken je digitale controle of intimidatie? Hoe ga je om met digitale sporen van controle of geweld? En hoe kan technologie juist worden ingezet om slachtoffers beter te beschermen?

Onderzoek, onderwijs en praktijk

Volgens Janssen is het belangrijk dat kennis over deze ontwikkelingen niet alleen in onderzoek blijft, maar ook gedeeld wordt met professionals en studenten. Janssen spant zich daarvoor in, zowel bij de Open Universiteit als bij Avans Hogeschool (waar een internationale minor over dit onderwerp in ontwikkeling is, als bij de Politieacademie.

Janine Janssen : 'Online en offline geweld lopen steeds vaker in elkaar over. Technologie verandert daarmee niet alleen hoe geweld plaatsvindt, maar ook hoe we het moeten begrijpen. Dit boek heb ik geschreven, niet alleen voor professionals die dagelijks te maken hebben met offline of online geweld binnen afhankelijkheidsrelaties, maar ook juist voor de aankomend professionals zodat ze dit meekrijgen in hun opleiding. Ik zal dit boek zeker ook inzetten in de landingsbaan voor professionals die ik vanuit de Deltapremie aan het ontwikkelen ben.'

Boek en presentatie

Het boek De prijs van het vuur. Technologie en geweld in afhankelijkheidsrelaties (Uitgeverij Boom) is op vrijdag 13 maart 2026 officieel gepresenteerd tijdens een bijeenkomst bij de Politieacademie in Apeldoorn. Tijdens deze bijeenkomst gingen zo’n 300 onderzoekers, hulpverleners, beleidsmakers en andere professionals met elkaar in gesprek over de vraag hoe technologie geweld in afhankelijkheidsrelaties kan versterken, maar ook kan helpen bij het signaleren en voorkomen ervan.

Gratis te downloaden

Omdat Janssen het van belang vindt dat iedereen de mogelijkheid heeft om dit boek te lezen, is de PDF gratis online beschikbaar in twee talen.

Lees meer informatie over de boekpresentatie.

Over Janine Janssen

Janine Janssen is hoogleraar Criminologie en Rechtsantropologie aan de Open Universiteit. Daarnaast is ze lector Geweld in Afhankelijkheidsrelaties bij het Centre of Expertise Veiligheid & Veerkracht van Avans Hogeschool, lector bij de Politieacademie en hoofd onderzoek bij het Landelijk Expertise Centrum Eergerelateerd Geweld van de Nationale Politie.

In haar onderzoek staat het zichtbaar maken en terugdringen van vaak verborgen geweld centraal. Zij onderzoekt hoe professionals in zorg, welzijn en veiligheid - onder wie politiemedewerkers - complexe vormen van geweld binnen afhankelijkheidsrelaties kunnen herkennen, duiden en aanpakken: van huiselijk en eergerelateerd geweld tot misbruik in instellingen en mensenhandel.

Voor haar praktijkgerichte onderzoek ontving Janssen in 2025 de Deltapremie, een belangrijke prijs voor toonaangevend praktijkgericht onderzoek aan Nederlandse hogescholen. Met deze Deltapremie werkt de lector aan een landingsbaan voor de huidige en nieuwe generatie professionals: een plek waar zij op school extra begeleiding krijgen, kunnen leren van ervaren krachten, zelf praktijkverhalen het onderwijs in brengen en zich kunnen ontwikkelen tot veerkrachtige en deskundige professionals.

Meer hierover lees je in het artikel 'Lector Janine Janssen wint prestigieuze Deltapremie' op avans.nl.