Promotie: Naar eerlijke beloning muzikanten in streamingtijdperk
De ingrijpende verandering van de muziekindustrie door streaming en generatieve AI maakt de vraag naar eerlijke beloning en transparantie actueler dan ooit. In zijn proefschrift Fairplay in the Digital Tune Town: A Study on the Dutch Music Copyright System in the Digital Music Industry onderzoekt Hadziarapovic hoe het Nederlandse systeem van collectief beheer van muziekauteursrechten functioneert in de digitale context. En biedt hij concrete handvatten voor een eerlijke, transparante inrichting daarvan in het belang van makers en andere rechthebbenden.
Verdeling royalties lastig te achterhalen
Nerko Hadziarapovic laat zien dat het systeem veel waarde creëert en efficiënt opereert, maar dat de transparantie en rechtvaardigheid voor makers beter kan. Opvallend is bijvoorbeeld dat veel makers wel inkomsten genereren via streaming, maar vaak moeilijk kunnen achterhalen hoe die precies tot stand komen.
Denk aan een songwriter wiens nummer duizenden keren wordt gestreamd: de inkomsten worden via meerdere schakels verdeeld, zoals platforms, publishers en collectieve beheersorganisaties. In elke stap spelen data, contracten en verdeelregels een rol. Uit het onderzoek blijkt dat in deze keten het inzicht voor makers beperkt is, terwijl kleine verschillen in data of afspraken juist grote gevolgen kunnen hebben voor de vergoeding. Door dit proces transparanter en beter uitlegbaar te maken, concludeert de onderzoeker, kunnen makers sterker staan en wordt het systeem als geheel rechtvaardiger.
Eerlijker systeem van muziekauteursrechten
Hadziarapovic toont in zijn onderzoek ook aan hóe het systeem dan eerlijker kan functioneren. Dat kan door economische inzichten te combineren met Value Sensitive Design en de Rawls’ Theory of Justice. Met als uitkomst duidelijkere informatievoorziening, evenwichtigere verdelingsmodellen en het beter benutten van technologie voor inzicht en controle. Hadziarapovic hoopt met zijn aanbevelingen beleidsmakers, collectieve beheersorganisaties en de sector als geheel te helpen om het systeem van muziekauteursrechten eerlijker te maken.
Over Nerko Hadziarapovic
Nerko Hadziarapovic (1977, Ljubovija, voormalig Joegoslavië) is docent en programmamanager bij het Institute for Marketing and Commerce (IM&C) en onderzoeker bij het lectoraat Procesinnovatie en Informatiesystemen aan Hogeschool Utrecht. Hij heeft een achtergrond in digital marketing, economie en de creatieve industrie.
Op 21 mei 2026 verdedigde hij zijn proefschrift Fairplay in the Digital Tune Town: A Study on the Dutch Music Copyright System in the Digital Music Industry aan de Open Universiteit, faculteit Bètawetenschappen. Het promotietraject is mogelijk gemaakt door Hogeschool Utrecht.
Promotoren zijn: prof. dr. Johan Versendaal (Open Universiteit), dr. Pascal Ravesteijn (Hogeschool Utrecht) en emeritus dr. Marlies van Steenbergen (Hogeschool Utrecht).