Van Check tot Preventie: naar een integrale aanpak van gehoorschade in de JGZ
Bewustwording en praktische adviezen
Doel van het project is gehoorschade bij jongeren te voorkomen. De aanpak is gericht op het vergroten van de bewustwording van jongeren en het bieden van concreet handelingsperspectief. Via de gezondheidsvragenlijst van Jeugdgezondheidszorg wordt luistergedrag in kaart gebracht en laten jongeren een online hoortest doen. Scholen krijgen lesmateriaal en praktische adviezen voor hun schoolbeleid over hard geluid. De projectleden onderzoeken de effectiviteit van deze nieuwe aanpak op het gedrag van jongeren en hoe deze duurzaam geïmplementeerd kan worden binnen de scholen en de JGZ.
Hoe ziet deze nieuw aanpak eruit?
Gehoorschade door hard geluid is een urgent probleem, maar er bestaat nog geen integrale aanpak van dit probleem op middelbare scholen. Dit project wil daar verandering in brengen. Het ontwikkelt een aanpak die bestaat uit 5 stappen:
- Het project ontwikkelt extra vragen en adviesteksten over luisteren naar hard geluid voor de JGZ-gezondheidsvragenlijst Gezond Leven? Check ’t Even! (GLCE).
- Jongeren doen de online Oorcheck-Hoortest (OC-HT) en bespreken de uitslag met de jeugdarts/verpleegkundige.
- Scholen krijgen lesmateriaal over gehoorschade, en advies over omgaan met hard geluid in en rond school.
- Het projectteam onderzoekt het effect van bovenstaande stappen op luistergedrag, onder andere via korte vragenlijsten die jongeren op hun telefoon invullen in hun dagelijks leven.
- Het project ontwikkelt een aanpak die blijvend wordt toegepast in samenwerking met scholen en JGZ.
In samenwerking
In het project Van Check tot Preventie werken VeiligheidNL (eigenaar OC-HT), GGD-en/JGZ-organisaties (o.a. eigenaar GLCE), middelbare scholen, Gezonde Schooladviseurs en wetenschappers samen. VeiligheidNL en GGD-en brengen expertise mee rondom hoortesten en gezondheidsvragenlijsten. Scholen en Gezonde Schooladviseurs zorgen voor aansluiting bij de praktijk. Onderzoekers en wetenschappers leveren kennis over gehoor en gedrag(sverandering) en toetsen of de aanpak werkt.
Door deze samenwerking tussen meerdere domeinen ontstaat een goed onderbouwde en praktisch toepasbare aanpak die breed inzetbaar is. Daarbij is aandacht voor aansluiting bij jongeren met verschillende achtergronden en opleidingsniveaus. Jongeren, docenten en JGZ-professionals denken mee in elke fase. Leerlingen worden bereikt doordat er gebruik wordt gemaakt van bestaande contactmomenten op school. De resultaten worden gedeeld via scholen, GGD-netwerken en open publicaties. Zo hebben zoveel mogelijk jongeren profijt van dit project.
Verwachte resultaten
Het project levert een onderbouwde aanpak met vragenlijsten en een online hoortest voor jongeren. JGZ en scholen krijgen praktische beleidsadviezen en lesmateriaal. De eerste producten verschijnen in 2026-2027, de effect-resultaten in 2028-2029. Deze aanpak geeft jongeren, scholen en JGZ-professionals betere handvatten om het gehoor van jongeren te beschermen en bewustzijn te vergroten.
Vanuit de Open Universiteit maken Jenny van Beek en Gjalt-Jorn Peters (beiden van de faculteit Gedrags- en gezondheidswetenschappen) deel uit van het projectteam. Het project wordt mee gefinancierd door ZonMW.