Filosofie tegenover wetenschap: volgeling, criticus of gesprekspartner?
Op vrijdag 13 februari 2025 om 13.30 uur verdedigt Kempen zijn proefschrift Praxis at the Limits: Form, Science and Ontology in Jacques Derrida, Karen Barad and Catherine Malabou aan de Open Universiteit in Heerlen.
Wetenschappelijke kennis is niet neutraal
De verhouding tussen filosofie en wetenschap staat onder druk. Wetenschappen claimen steeds meer te weten over hoe de werkelijkheid in elkaar zit: kwantumfysica laat zien hoe materie op elementair niveau functioneert, neurowetenschappen komen met steeds meer verklaringen over wat bewustzijn is, klimaatwetenschap toont aan dat mens en natuur verweven zijn. Maar tegelijk blijkt dat wetenschappelijke kennis niet neutraal is: welke vragen we stellen, welke methoden we gebruiken, en welke conclusies we trekken, hangt af van keuzes en waarden.
Verder gaan dan wijzen op beperkingen
Filosofie kan wetenschappelijke bevindingen over hoe de wereld in elkaar zit niet negeren, maar kan ook niet volstaan met alleen kritiek leveren. De vraag is: hoe kan filosofie voortbouwen op wat wetenschap ontdekt, én tegelijk iets toevoegen dat verder gaat dan alleen wijzen op beperkingen? Al decennia worstelen filosofen met dit dilemma. Kempen onderzoekt hoe drie hedendaagse denkers - Jacques Derrida, Karen Barad en Catherine Malabou - een uitweg zoeken door hun filosofische praktijk te transformeren.
Filosofische praktijk transformeren
Het onderzoek richt zich niet op de claims die deze filosofen maken, maar op hoe ze hun denken vormgeven: hoe ze de filosofische praktijk zelf transformeren in hun omgang met wetenschap. Vergelijk het met sport: net zoals hardlopen, zwemmen en wielrennen elk andere vaardigheden trainen en verschillende aspecten van conditie ontwikkelen, zo bieden verschillende filosofische praktijken elk unieke mogelijkheden om over vraagstukken na te denken. Kempen noemt dit 'formeel pluralisme': niet één juiste manier van filosoferen, maar een gedisciplineerde diversiteit waarin elke vorm eigen mogelijkheden biedt. Zijn onderzoek richt zich op deze verschillende praktijken en laat zien hoe bij Derrida, Barad en Malabou de verhouding tussen wetenschap en filosofie telkens anders gestalte krijgt.
Promotie Aldo Kempen
Aldo Kempen (Amsterdam, 1995) studeerde eerder filosofie, mediastudies en cultuurwetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam en de Universiteit van Cambridge. Hij was research fellow aan UC Santa Cruz (Fulbright Fellowship, met prof. Karen Barad), aan de École Normale Supérieure in Parijs (Descartes Fellowship) en de Universität der Künste Berlin. Kempens werk verscheen onder meer in Film-Philosophy, Paradigmi en Krisis: Journal for Contemporary Philosophy.
Op vrijdag 13 februari 2025 om 13.30 uur verdedigt Kempen zijn proefschrift Praxis at the Limits: Form, Science and Ontology in Jacques Derrida, Karen Barad and Catherine Malabou aan de faculteit Cultuurwetenschappen bij de Open Universiteit in Heerlen. Zijn promotoren zijn prof. dr. Eddo Evink (Open Universiteit) en prof. dr. Ian James (Universiteit van Cambridge).
De promotie is live bij te wonen in Heerlen en online te volgen via ou.nl/live.
