null Kijk terug: Symposium 'De menselijke wetgever': hoe maken we wetten die werken voor de digitale rechtsstaat?

RW_Symposium_DigitaleRechtsstaat_head_large.jpg

Kijk terug: Symposium 'De menselijke wetgever': hoe maken we wetten die werken voor de digitale rechtsstaat?

Op vrijdag 12 juni 2026 organiseerde de faculteit Rechtswetenschappen van de Open Universiteit het symposium 'De menselijke wetgever' in Heerlen, voorafgaand aan de oratie van Mariette Lokin. De opname is nu beschikbaar.

Digitalisering heeft de overheid de afgelopen decennia ingrijpend veranderd: veel besluiten over burgers en bedrijven worden geautomatiseerd genomen en digitaal verstuurd naar berichtenboxen, loketten en balies zijn vervangen door websites met informatie en digitale formulieren, en de telefoon is vervangen door een chatbot. Digitale processen en diensten moeten het burgers makkelijker maken, maar de weg naar echt betekenisvolle en effectieve dienstverlening kent nog hobbels en kuilen: wetgeving - de basis voor digitale diensten - is nog niet altijd ingericht op digitale uitvoering, en digitale uitvoering geeft nog niet altijd een juiste invulling aan de wetgeving.

Keynote

De keynote werd verzorgd door Arre Zuurmond, voormalig regeringscommissaris Informatiehuishouding, lid van de raad voor de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS-raad) en schrijver van het boek Dwars door de orde.

In de keynote schetste Arre Zuurmond aan de hand van praktijkvoorbeelden waar wetgeving en digitale uitvoering elkaar voor de voeten lopen. Ook werden aanzetten en suggesties gedaan voor de manier waarop wetgeving een constructieve(re) rol kan spelen bij het wegnemen van belemmeringen voor bruikbare en burgergerichte dienstverlening.
Kijk het welkomstwoord en de keynote terug.

Paneldiscussie

Als reactie op de keynotepresentatie volgde een interactieve discussie met een panel met deelnemers uit beleid/wetgeving, uitvoering, rechtspraak en wetenschap over wat nodig is om te zorgen dat wetgeving goede digitale uitvoering en dienstverlening ondersteunt en rechtsstatelijkheid van overheidsoptreden versterkt.

Aan het panel namen deel:

  • Ronald Damhof, Chief data officer van het Ministerie van Justitie en Veiligheid en voorzitter van de Taskforce Gegevensdeling van dat ministerie.
  • Mary Fiers, lid van de Eerste Kamer en van de Commissie Digitalisering van die Kamer.
  • Annette Veenstra, directeur dienstverlening en incasso bij het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB).
  • Maike Klip, adviseur dienstverlening bij de Dienst uitvoering onderwijs (DUO) en promovenda aan de faculteit Industrial Design Engineering van de TU Delft.
  • Jos Vink, rechter bij Rechtbank Oost-Brabant, fiscaliteit en sociale zekerheid.

De paneldiscussie werd gemodereerd door Reijer Passchier en Mariette Lokin. Kijk de discussie terug.

Oratie

Aansluitend na het symposium vond de oratie plaats van Mariette Lokin, hoogleraar Wetgeven in de digitale rechtsstaat. De oratie getiteld 'Digitaal disciplineren anno 2026: hoe houdt de wetgever grip op digitale uitvoering' is ook terug te kijken en terug te lezen.