Promotieonderzoek naar het versterken van leesvaardigheid

Versterken van leesvaardigheid

Het promotieonderzoek van Fiddelers richt zich op het versterken van leesvaardigheid in het voortgezet onderwijs. Ze heeft daarbij specifieke aandacht voor tekstbegrip in het Engels als vreemde taal en focust op tekststructuren en signaalwoorden. Ze onderzoekt hoe drie leerstrategieën kunnen bijdragen aan het herkennen en aanleren van tekststructuren en signaalwoorden. Die strategieën zijn: fading, interleaved practice en retrieval practice.

Bij fading krijgen de leerlingen in het begin leerondersteuning (zoals stappenplannen, hints, voorbeeldopgaven), die vervolgens langzaam wordt afgebouwd.

Interleaved practice houdt in dat de leerlingen niet steeds oefenen met één tekststructuur, maar dat deze voortdurend wisselen.

Retrieval practice houdt in dat de leerlingen ertoe aangezet worden om actief informatie uit het langetermijngeheugen op te halen (bijvoorbeeld met flashcards of oefentoetsen).

Effectievere instructie en oefening

Fiddelers gaat vier experimentele deelstudies uitvoeren in authentieke klassensituaties. Daarin onderzoekt ze hoe instructie en oefening effectiever kunnen worden ingericht. En ze onderzoekt in hoeverre de verworven kennis ook ingezet wordt bij het aanleren van andere moderne vreemde talen (transfer). Dit onderzoek moet empirisch onderbouwde inzichten opleveren én praktijkgerichte richtlijnen voor het leesonderwijs en examentraining.

Lisa Fiddelers is werkzaam bij de vavo-opleiding van het Koning Willem I College in Den Bosch. Ze wordt begeleid door prof. dr. Gino Camp en dr. Lisette Wijnia van de vakgroep Leren en instructie (faculteit Gedrags- en gezondheidswetenschappen). Het onderzoek maakt deel uit van de samenwerking tussen het vavo-netwerk en de bijzondere leerstoel Effectief leren van prof. Camp. Fiddelers heeft voor haar onderzoek een promotiebeurs voor leraren gekregen van NWO.

Promotiebeurzen

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk onderzoek (NWO) kent jaarlijks promotiebeurzen toe aan leerkrachten die onderzoek willen doen. De ontvangers van de beurs worden gedurende maximaal 5 jaar voor maximaal 0,4 fte vrijgesteld van het geven van onderwijs. Dit stelt ze in staat om promotieonderzoek te doen naast het werk. Jaarlijks zijn er twee aanvraagrondes van dit programma, één in het voorjaar en één in het najaar. De eerstvolgende deadline voor het indienen van aanvragen is januari 2027 (precieze datum is nog niet bekend). Het toekenningsbesluit wordt dan in juni 2027 genomen.

NB: Vanwege de bezuinigingsmaatregelen is 2027 het laatste jaar dat promotiebeurzen worden toegekend.