Veilige digitale transacties: een kwestie van vertrouwen
De Europese Unie heeft met de eIDAS-verordening een wettelijk kader geschapen voor digitale identiteiten en vertrouwensdiensten. Maar er moet nog veel gebeuren om te komen tot een volwassen stelsel van digitale identiteiten. De Open Universiteit maakt deel uit van een onderzoeksteam dat bouwstenen wil ontwikkelen voor zo'n stelsel.
Identiteit checken en bewijzen
Het project is getiteld 'Sum - Volo - Satis facio - I am, I want, and I satisfy. Boosting digital trust and transformation through multi-helix action design research'. Dit project gaat de eIDAS-verordening van de EU uitwerken op het punt van 'elektronische attestatie van attributen', oftewel elektronisch gevalideerd bewijs van eigenschappen van een persoon. Je kunt daarbij denken aan bewijs dat een beroepsbeoefenaar (zoals een arts of een taxateur) erkend is, of dat een persoon in aanmerking komt voor een voorziening zoals een sociale huurwoning (op basis van inkomen, registratie als woningzoekende). Dat bewijs kun je bijvoorbeeld opslaan in een wallet, zodat je het eenvoudig en veilig kunt verstrekken bij digitale transacties. Het project gaat kijken hoe de eisen die de eIDAS-wetgeving stelt, kunnen worden omgezet in werkende stelsels en voorzieningen voor verlenen van die attestatie en het gebruik ervan.
Juridische, technische en economische blik
Het project let daarbij op juridische aspecten (bijvoorbeeld welke eisen stel je aan de registers (authentieke bronnen in eIDAS-termen) die de basis vormen voor het bewijs), architectuur (wat zijn technische vereisten aan betrouwbare attestaties) en business modellen (wat zijn valide verdienmodellen voor aanbieders in de ‘markt’ van attestatie en hoe zorgen we dat deze niet wordt overgenomen door Big Tech).
Sociale huisvesting, woningtaxatie, keuringsartsen
Drie specifieke toepassingen worden in het project uitgewerkt: het toekennen van sociale huisvesting, taxatie van woningen voor hypotheekverstrekking, en kwalificatie van keuringsartsen voor arbeidsongeschiktheid. Met de opgedane kennis uit die drie toepassingsgebieden worden concrete bouwstenen geformuleerd voor diensten op het gebied van elektronisch attestatie van attributen.
Over het project
NWO heeft voor dit project financiering toegekend aan een samenwerkingsverband van TU Delft (Technische bestuurskunde) en de Open Universiteit (Rechtswetenschappen). Dat gebeurde in het kader van het programma KIC Mission Digital Identities – A Foundation for Trust in the Digital World. Het project wordt mede uitgevoerd door een consortium waar onder meer UWV, Gemeente Rotterdam, Belastingdienst en verschillende marktpartijen op het gebied van digitale identiteiten (o.a. Cleverbase en Digidentity) deel van uitmaken.
De Open Universiteit kan uit de toegekende NWO-subsidie twee PhD plaatsen financieren, één voor onderzoek naar de eisen aan authentieke bronnen en één voor onderzoek naar de wijze waarop valide business modellen samengaan met rechtsstatelijke waarden en weerbaarheid bieden tegen invloed van Big Tech in dit domein. Reijer Passchier en Mariette Lokin (faculteit Rechtswetenschappen) zullen deze PhD's begeleiden. Het traject start in mei/juni 2026 en loopt tot en met 2029.
