null

PSY_ActiefPlus_14787_head_large.jpg

Project WIJk Actief - Samen gezond ouder worden

De snelle en toenemende vergrijzing heeft gevolgen voor ouderen, hun omgeving en de maatschappij. Zo neemt het aantal chronisch zieken sterk toe en zijn ouderen vaker eenzaam en afhankelijk van (mantel)zorg. Het wordt daarom steeds belangrijker om gezond ouder worden te stimuleren en faciliteren, om zo ouderdomsproblemen te voorkomen en te verminderen.

Hoewel deze problemen alle ouderen treffen, zijn ouderen met een laag opleidingsniveau het meest kwetsbaar. Deze mensen hebben over het algemeen namelijk een slechtere gezondheid dan hun hoger opgeleide leeftijdsgenoten. Daarnaast is het lastig om deze doelgroep te bereiken, doordat deze ouderen zich vaak niet aangesproken voelen door gezondheidsmaatregelen of de boodschap simpelweg niet begrijpen. Dit probleem wordt erkend door veel Nederlandse gemeenten, die aangeven moeite te hebben om laag opgeleide ouderen in hun behoeften te voorzien.

Het interventieprogramma Wijk Actief heeft als doel om actief en gezond ouder worden te stimuleren onder 65+ers, met speciale aandacht voor ouderen met een laag opleidingsniveau. Het gebruikt daarbij een integrale aanpak, wat wil zeggen dat Wijk Actief meerdere dimensies van gezondheid tegelijk aanpakt: lichamelijk en psychosociaal, vooral door het stimuleren van (samen) bewegen en het sociaal actief blijven. Ook heeft het aandacht voor digitale vaardigheid, zodat ouderen meer zelfredzaam zijn en mee kunnen doen in onze sterk gedigitaliseerde samenleving. Vijfenzestigplussers krijgen vanuit het programma een overzicht van buurtactiviteiten en hulp op het gebied van gezondheid, welzijn en sociale ondersteuning.

Wijk Actief is ontwikkeld, toegepast en geëvalueerd in het promotieonderzoek van Lieke Duijsens, voormalig PhD student bij de vakgroep Gezondheidspsychologie. Zorg- en ondersteunings-professionals en ook 65-plussers zijn betrokken geweest bij de ontwikkeling. Het bouwt voort op de bewezen effectieve beweeginterventie Actief Plus wat zich ook vertaalt in aangetoonde effectiviteit. Uit de studie bleek dat deelnemers van Wijk Actief meer zijn gaan bewegen en minder eenzaam waren. Ook in de groep zonder programma waren er veranderingen maar significant minder sterk.

Uit het project volgen wetenschappelijke en praktische aanbevelingen om op een haalbare en effectieve manier een integrale aanpak in te zetten om vitaal ouder worden te bevorderen in wijken waar relatief veel lager opgeleide ouderen wonen.

Het proefschrift met daarin de wetenschappelijke publicaties is binnenkort op deze pagina te downloaden.

Om beleidsmedewerkers, welzijnsprofessionals, zorgprofessionals en sportprofessionals te helpen dit programma te implementeren in hun organisatie dan wel werkgebied, ontwikkelde het projectteam in samenwerking met Pharos een handleiding en handreiking. Waar de eerstgenoemde een uitgebreide beschrijving geeft van Wijk Actief en hoe deze te implementeren, biedt de handreiking een beschrijving van het programma en de implementatie ervan op hoofdlijnen.

Hiernaast vond eind november 2024 een webinar plaats met eerste resultaten en een paneldiscussie over succesfactoren en geleerde lessen voor deze wijkgerichte aanpak. Tot slot is met de deelnemers (N=66) nagegaan wat nodig is voor opschaling en verankering van de integrale aanpak voor gezond ouder worden.

Webinar gemist? Kijk hem hier terug.

Betrokken onderzoekers: Lieke Duijsens, Catherine Bolman, Lilian Lechner, Denise Peels en Trijntje Vollink.

Betrokken samenwerkingspartners:

  • GGD Zuid-Limburg
  • GGD Brabant-Zuidoost
  • Pharos - Expertisecentrum Gezondheidsverschillen
  • Gemeente Bergeijk
  • Gemeente Bladel
  • Gemeente Eindhoven
  • Gemeente Heerlen
  • Gemeente Voerendaal
  • Heerlen STAND-BY!
  • Stichting Huis voor de Sport Limburg
  • OverNite Software Europe BV

Links naar materialen
- Voorbeeld informatiebrief
- Voorbeeld informatiebrochure
- Voorbeeld stempelkaart
- Voorbeeld intentieverklaring
- Vragenlijst interventiegroep T0
- Vragenlijst controlegroep T0
- Vragenlijst interventiegroep T1
- Vragenlijst controlegroep T1
- Vragenlijst interventiegroep T2
- Vragenlijst controlegroep T3

Deel deze pagina gerust met mogelijk geïnteresseerden uit uw netwerk. Als u vragen heeft over Wijkactief of u heeft interesse om met het programma aan de slag te gaan, neem dan contact met ons op via catherine.bolman@ou.nl.

De Engelstalige titel van dit project is 'Healthy ageing in elderly with a low socio economic position: effectiveness of an integral approach'.

Ga naar themapagina Gezond ouder worden

Lees meer: