Hoe zorgt leiderschap voor een effectievere politie?
Meer nog dan bij veel andere organisaties is leiderschap bij de politie sterk afhankelijk van vertrouwen. Een gebrek daaraan kan ernstige gevolgen hebben, en zelfs medewerkers in gevaar brengen. Het gedrag van leidinggevenden speelt daarin een belangrijke rol. Fleur Hilhorst, Nicole Hoefsmit, Joris Van Ruysseveldt en Madelon van Hooff van de vakgroep Arbeids- en organisatiepsychologie onderzochten hoe politiemanagers de connectie met hun medewerkers kunnen verstevigen.
Vervulling van psychologische basisbehoeften
De onderzoekers maakten onderscheid tussen twee typen leiderschapsgedrag: motiverend of demotiverend. Motiverend leiderschapsgedrag is constructief, het faciliteert, versterkt, verbindt en inspireert medewerkers. Het zorgt voor de vervulling van de psychologische basisbehoeften van autonomie, competentie, verbondenheid en betekenis. Dit leiderschapsgedrag omvat bijvoorbeeld vrijheid en verantwoordelijkheid geven aan medewerkers, samenwerking versterken en ontwikkelmogelijkheden bieden.
Emotionele uitputting
Demotiverend leiderschapsgedrag daarentegen is destructief en wordt als schadelijk gezien voor medewerkers en de organisatie. Het dwingt medewerkers in specifieke werkmethoden, onthoudt ze van ontwikkelingsmogelijkheden of zorgt dat ze zich alleen voelen. Dit type leiderschapsgedrag is geassocieerd met emotionele uitputting van medewerkers.
Ben beschikbaar en betrouwbaar
Uit interviews en focusgroepen bleek dat beide typen gedragingen in het dagelijks werk werden ervaren door zowel de politiemedewerkers als -leidinggevenden. Het onderzoek leverde praktische adviezen op om deze gedragstypen te stimuleren of juist tegen te gaan. Leidinggevenden kunnen bijvoorbeeld betrokkenheid en prestaties van medewerkers verhogen door aandacht te geven, duidelijk te zijn over verwachtingen, en medewerkers autonomie te geven. Ook is het belangrijk om tijd vrij te maken voor de ontwikkeling van het team, en om beschikbaar en betrouwbaar te zijn. Medewerkers die zich misdragen moeten daarop aangesproken worden, en van micromanagement, het ophouden van schone schijn of het verhullen van problemen kunnen managers zich beter verre houden.
Juiste leider op de juiste plek
De politieorganisatie kan ook veel doen om managers te stimuleren om motiverend leiderschapsgedrag te vertonen, volgens de onderzoekers. Zorg om te beginnen voor de juiste leider op de juiste plek, beheersbare teamgroottes en steun door de senior manager en het managementteam. Verminder tegelijkertijd de werkdruk en de organisatorische complexiteit, en ga autoritair leiderschap en eventuele angstcultuur tegen. De onderzoekers denken dat politiechefs dan kunnen zorgen voor een veilige en efficiënte werkomgeving, en bijdragen aan het verminderen van emotionele uitputting, burnout en personeelsverloop.