Promotie: aanvullende training bereidt piloten beter voor op noodsituaties
Lijnpiloten worden uiteraard al uitgebreid getraind om goed te handelen in noodsituaties. Veel luchtvaartmaatschappijen werken daarvoor met Evidence-Based Training (EBT). Deze aanpak traint en beoordeelt piloten op een reeks competenties en bijbehorend waarneembaar gedrag. Maar volgens Mandu gaan deze bestaande kaders voorbij aan de cognitieve en psychologische processen die piloten in staat stellen om dat gedrag juist ook onder druk te blijven vertonen.
In zijn proefschrift From Competence to Resilience: Confidence Boundaries in Airbus A320 Pilot Training beschrijft Mandu wat piloten nodig hebben om hun competenties te blijven inzetten als de omstandigheden onverwacht spannend worden. Zelf is hij gezagvoerder op een Airbus A320 bij Etihad Airways in de Verenigde Arabische Emiraten.
Van reactief naar tactisch handelen
In vier empirische studies met Airbus A320-piloten van luchtvaartmaatschappijen in Europa en het Midden-Oosten, instructeurs en examinatoren onderzocht Mandu gesimuleerde afwijkende situaties en noodsituaties. De bevindingen vormen de basis voor twee aanvullende trainingsaanpakken.
De eerste richt zich op hulpmiddelen die weinig denkvermogen vragen, bedoeld om slim te blijven handelen wanneer de cognitieve capaciteit van piloten vermindert in noodsituaties. De tweede aanpak biedt een vaste vijfstappen managementstructuur. Beide benaderingen helpen om van chaotische, reactieve trial-and-error-reacties over te stappen naar tactisch handelen op basis van een duidelijk plan.
Trainen op meer zelfvertrouwen
Als aanvulling op de EBT stelt Mandu de ontwikkeling van een Confidence-Based Robustness Training (CBRT) voor. Bedreigende situaties worden daarin opgesplitst in afzonderlijke trainbare operationele uitdagingen. Piloten zoeken daarin de grens op van wat ze aankunnen en leren zo te handelen wanneer vergelijkbare uitdagingen zich in het echt voordoen. De aanpak richt zich op competent handelen, ook als een situatie anders verloopt dan eerder geoefend. Met CBRT wil Mandu piloten beter voorbereiden op onvoorziene situaties waarvoor zij dus niet specifiek zijn opgeleid, en bijdragen aan een veerkrachtig luchtvaartsysteem.
Over de promovendus
Cristian Mandu (Boekarest, 1979) is gezagvoerder op de Airbus A320 bij Etihad Airways, luchtvaartmaatschappij van de Verenigde Arabische Emiraten. EASA A320-instructeur en -examinator en trainer in Crew Resource Management.
Hij verdedigt zijn proefschrift From Competence to Resilience: Confidence Boundaries in Airbus A320 Pilot Training op donderdag 19 november 2026 om 13.30 uur aan de faculteit Managementwetenschappen van de Open Universiteit in Heerlen. Zijn promotor is prof. dr. Petru Lucian Curșeu; copromotor is dr. Alexander Henkel, beiden van de Open Universiteit.
De promotie is ook online live te volgen via ou.nl/live.
