Achtergrondinformatie over de HiNT sectorplan thema’s

Tech Changing Lives

Ellen Rusman (Open Universiteit) and Katleen Gabriels (UM)
Motto: 'We shape technology, technology shapes us.'

Dit subthema onderzoekt hoe technologie gedrag, waarden en sociale praktijken beïnvloedt. Het verkent het ethisch ontwerp en de studie van digitale interventies die gedrag positief of negatief kunnen beïnvloeden. Door middel van affordances in ontwerp (Norman, 2013) kunnen activiteiten en gedrag worden gefaciliteerd en zo de manier waarop we leven, leren, werken en socialiseren veranderen. Technologieën zoals activity trackers kunnen bijvoorbeeld een gezondere levensstijl stimuleren, maar ze roepen ook ethische vragen op. We onderzoeken de impact van digitale technologieën op individueel, groeps- en maatschappelijk niveau. Dit subthema omvat interdisciplinair onderzoek met experts en gebruikers om oplossingen te ontwerpen die het welzijn, het leren en de duurzaamheid verbeteren, terwijl ook ethische kwesties in het ontwerp aan de orde komen.

Becoming Real

Tilo Hartmann (VU) & Stefan van der Stigchel (UU)

In de huidige wereld, die doordrenkt is van media, vervaagt de grens tussen realiteit en illusie. Van XR en generatieve AI tot deepfakes, synthetische media en robots: deze technologieën dagen ons begrip van wat echt is uit. BECOMING REAL gaat dieper in op drie cruciale vragen: (1) hoe mensen de werkelijkheid ervaren en waarnemen, (2) de ingrijpende gevolgen voor de samenleving, organisaties en individuen, en (3) de krachtige krachten die ons gevoel voor waarheid vormgeven, van bedrijven tot regelgevers. Onze missie: licht werpen op dit transformatieve tijdperk en ons erdoorheen loodsen.

Making Tech Work

Simone Borsci (UT) & Wolter Pieters (RU)
Motto: 'The technology factor in new humans'

Nieuwe technologieën worden vaak gezien als innovatief en onvermijdelijk. Maar hun kenmerken sluiten niet altijd aan bij menselijke praktijken, capaciteiten en motivatie. Gebruikers kunnen zich bijvoorbeeld overbelast voelen door administratieve taken, en besluitvormers kunnen zich verloren voelen wanneer ze gevraagd worden om beslissingsaanbevelingen van AI te controleren. Door de interacties tussen mens en technologie op verschillende niveaus (individu, team, organisatie, samenleving) te verduidelijken, kunnen sociale wetenschappen een sleutelrol spelen in de ontwikkeling van sociaal-technische systemen die werken – en bijdragen aan empowerment en verantwoordelijkheid voor besluitvormers, werknemers en burgers.

Seeking the Truth

Sanne Kruikemeier (WUR) & Jessica Piotrowski (UvA)

Digitale technologieën beïnvloeden hoe we waarheid zoeken, construeren en betwisten. Dit subthema onderzoekt de impact van digitale media, algoritmen en digitale systemen op het publieke begrip, met de nadruk op desinformatie, het veranderende vertrouwen in politiek en instellingen, en de omgang met tegenstrijdige informatie. Het onderzoekt ook hoe AI-modellen kennis genereren en valideren, wat vragen oproept over vooringenomenheid, transparantie en geloofwaardigheid. Uiteindelijk gaat het in op de implicaties voor de samenleving en de democratie en biedt het een platform voor diverse perspectieven op deze kwesties.