Deze website gebruikt cookies (en daarmee vergelijkbare technieken) om het bezoek voor u nog makkelijker en persoonlijker te maken. Met deze cookies kunnen wij en derde partijen uw internetgedrag binnen en buiten onze website volgen en verzamelen.
Hiermee kunnen wij en derde partijen advertenties aanpassen aan uw interesses en kunt u informatie delen via social media.
Klik op 'Ik ga akkoord' om cookies te accepteren en direct door te gaan naar de website of klik op om uw voorkeuren voor cookies te wijzigen. Bekijk onze privacyverklaring voor meer informatie.
OW_13089_GespreidLeiderschap_head_large.jpg
Leren
Gespreid leiderschap: schoolleiders moeten docenten ruimte durven geven
Het invoeren en in stand houden van gespreid leiderschap bij docenten vraagt om een zeer terughoudende en zeer sterk faciliterende schoolleiding. Schoolleiders moeten de moed en het zelfvertrouwen hebben om docenten de professionele ruimte te geven om zelf het onderwijs vorm te geven. Dat concluderen onderzoekers van het Welten-instituut na een aantal groepsgesprekken met een grote groep leidinggevenden van vier scholengemeenschappen van de Stichting Onderwijs Midden Limburg (SOML). In een artikel in het onderwijstijdschrift De Nieuwe Meso doen de onderzoekers daar verslag van.

Tijdelijk leidende rol

Gespreid leiderschap houdt in dat alle docenten in een team een tijdelijk leidende rol op zich kunnen nemen op het terrein van hun eigen specifieke expertise, met instemming en steun van hun collega’s. Dit is gebaseerd op het idee dat iedereen in het team gelijkwaardig is maar ook eigen specifieke talenten heeft. Docenten kunnen zo van elkaar leren, hun competenties verder ontwikkelen en samen het onderwijs verbeteren.

Botsen met formele leiding

Een belangrijke voorwaarde voor gespreid leiderschap is dat dit behalve door collega’s ook wordt toegekend door de schoolleiding. In de praktijk kan dit botsen met de formele leiding van scholen. De onderzoekers zagen in hun gesprekken met de SOML-schoolleiders dat die onbewust nog vasthouden aan een hiërarchische kijk op leidinggeven. Ze willen gespreid leiderschap zeker een kans geven maar ze willen daar eigenlijk wel zelf de controle over houden, wat juist in tegenspraak is met het concept van gespreid leiderschap. Ook vragen schoolleiders zich af of (alle) docenten wel competent genoeg zijn voor gespreid leiderschap, terwijl een van de principes van gespreid leiderschap juist is dat docenten daardoor hun competenties verder ontwikkelen.

Ruimte geven

Volgens de onderzoekers van het Welten-instituut moeten niet alleen schoolleiders docenten de professionele ruimte geven, maar geldt datzelfde ook voor schoolbesturen ten opzichte van schoolleiders, en de overheid en inspectie ten opzichte van schoolbesturen. Dat zal (ook volgens de schoolleiders) veel opleveren: meer verantwoordelijkheid, meer innovatieve kracht en een hogere onderwijskwaliteit.