Van experiment tot dagelijkse praktijk: Virtual Reality in hoger onderwijs
Kateryna Holubinka verdedigt haar thesis 'Holistic Integration of Desktop Virtual Reality Technology in Higher Education: A Design-Based Research Approach' op donderdag 18 juni 2026 om 16.00 uur aan de Open Universiteit in Heerlen.
Veelbelovende pilots
Veel onderwijstechnologie lijkt veelbelovend in pilots, maar slechts een klein deel blijkt ook succesvol in de praktijk. Ook virtual reality (VR) is vaak tijdelijk, experimenteel en onvoldoende in lijn met de reguliere curricula en onderwijswerkprocessen.
Desktop Virtual Reality
Hoe maken we VR in onderwijs wél tot een succes? In haar onderzoek focust Holubinka op Desktop Virtual Reality die via een computerscherm, zonder head-mounted displays, makkelijk te verbinden is met onderwijsinfrastructuur zoals videoconferentieplatforms. Desktop VR geeft driedimensionale visuele uitleg, toont dynamische perspectieven en ondersteunt presentaties van docenten virtueel.
Wat is nodig voor zinvolle integratie?
Holubinka identificeert vijf samenhangende dimensies die van belang zijn om Desktop VR slim te integreren in de onderwijspraktijk: technologie, pedagogiek, context, waarden en management. Zo hebben docenten pedagogische motieven nodig om virtuele omgevingen te gebruiken. Bijvoorbeeld: voor uitleg van ruimtelijke structuren, het tonen van ontoegankelijke plaatsen of het versterken van de aanwezigheid van de docent in online onderwijs. Tegelijkertijd moeten instellingen rekening houden met praktische voorwaarden, waaronder hardware, software-integratie, docentenopleiding, ondersteuning, toegankelijkheid, privacy en langetermijnevaluatie.
Een raamwerk en drie sjablonen
Holubinki ontwikkelde een zogeheten HITE-raamwerk dat onderwijsinstellingen helpt om de vijf genoemde dimensies mee te nemen bij de integratie van Desktop VR. En dit te beschouwen als een zorgvuldig proces van ontwerpen, evalueren, aanpassen en ondersteunen.
Daarnaast ontwikkelde zij drie technologiespecifieke instructietemplates voor VR-verrijkte presentaties: een slide-presentatie, een 3D modelpresentatie en een virtuele omgeving. Deze laten zien dat selectief gebruik van Desktop VR de voorkeur heeft. Een 3D modelpresentatie gebruiken om een object te draaien, in te zoomen op details, en om aandacht te vestigen op ruimtelijke relaties biedt meerwaarde. Maar te veel effecten, bewegingen of achtergronddetails leiden juist af. De toegevoegde waarde van Desktop R ligt dus niet in het meer spectaculair maken van onderwijs, maar in het ondersteunen van duidelijke, doelgerichte uitleg daar waar visueel of ruimtelijk begrip van belang is.
Over Kateryna Holubinka
Kateryna Holubinka (Luch, Oekraïne, 1988) behaalde een master in foreign language learning and literature studies aan de Kyiv National Linguistic University (Oekraïne) en een master in onderwijs, media en e-learning aan de FernUniversität in Hagen (Duitsland).
Ze verdedigt haar proefschrift 'Holistic Integration of Desktop Virtual Reality Technology in Higher Education: A Design-Based Research Approach' op donderdag 18 juni 2026 om 16.00 uur aan de faculteit Gedrags- en gezondheidswetenschappen van de Open Universiteit in Heerlen.
Promotores zijn prof. dr. Renate de Groot (namens Open Universiteit) en prof. dr. Roland Klemke (Open Universiteit; TH Köln). Copromotores zijn dr. Corrie Urlings (Open Universiteit) en dr. Giel van Lankveld (Open Universiteit). De verdediging kan live worden bijgewoond bij de Open Universiteit in Heerlen of online worden gevolgd via ou.nl/live.
