OW_Trendsconferentie_april2026_head_large.jpg

Sessies

 

Sessie 1. Tech for sustainable health and wellbeing

  • HYbride behandeling bij PErsoonlijkheidsproblematiek (HYPE project) - Pieter Rohrbach

    Abstract
    De geestelijke gezondheidszorg kampt met grote uitdagingen. Hybride zorg, dat wil zeggen een combinatie van digitale (e-health) en persoonlijke therapie, kan bijdragen aan efficiëntere en meer persoonsgerichte zorg. De Open Universiteit gaat samen met drie ggz-instellingen onderzoek doen naar de implementatie en opschaling van hybride zorg in de ggz.

    Relevante artikelen
    Kemmeren, L.L., van Schaik, A., Draisma, S. et al. Effectiveness of Blended Cognitive Behavioral Therapy Versus Treatment as Usual for Depression in Routine Specialized Mental Healthcare: E-COMPARED Trial in the Netherlands. Cogn Ther Res 47, 386–398 (2023). https://doi.org/10.1007/s10608-023-10363-y

    Vis C, Schuurmans J, Aouizerate B, Atipei Craggs M, Batterham P, Bührmann L, Calear A, Cerga Pashoja A, Christensen H, Dozeman E, Duedal Pedersen C, Ebert DD, Etzelmueller A, Fanaj N, Finch TL, Hanssen D, Hegerl U, Hoogendoorn A, Mathiasen K, May C, Meksi A, Mustafa S, O'Dea B, Oehler C, Piera-

    Jiménez J, Potthoff S, Qirjako G, Rapley T, Rosmalen J, Sacco Y, Samalin L, Skjoth MM, Tarp K, Titzler I, Van der Eycken E, van Genugten CR, Whitton A, Zanalda E, Smit JH, Riper H. Effectiveness of Self-guided Tailored Implementation Strategies in Integrating and Embedding Internet-Based Cognitive Behavioral Therapy in Routine Mental Health Care: Results of a Multicenter Stepped-Wedge Cluster Randomized Trial. J Med Internet Res 2023;25:e41532. https://doi.org/10.2196/41532
     
  • Slim gebruik van technologie in de zorg: het perspectief van de zorgprofessional - Maitta Spronken

    Abstract
    Zorgtechnologieën zoals elektronische patiëntendossiers en ambient AI-scribe-tools hebben een grote invloed op het werk van zorgprofessionals, onder meer op hun taken, werkbeleving en de vaardigheden die van hen worden gevraagd. Tijdens deze presentatie worden multidisciplinaire projecten over slim technologiegebruik in de zorg besproken, waaronder de vraag wat nodig is (onder andere op het gebied van educatie) om het gebruik van technologie, de kwaliteit en efficiëntie van zorg en het welzijn van zorgprofessionals gelijktijdig te optimaliseren.

    Relevante artikelen
    Gázquez-García, J., Sánchez-Bocanegra, C. L., & Sevillano, J. L. (2025). AI in the health sector: Systematic review of key skills for future health professionals. JMIR Medical Education, 11, e58161. https://doi.org/10.2196/58161
     
  • Valideren van draagbare technologieën: beloften, valkuilen en fysiologische realiteit - Martin Gevonden

    Abstract
    Draagbare technologieën beloven continu inzicht in de fysieke en mentale gezondheid, maar zijn vaak niet gevalideerd, of alleen in beperkte populaties en omgevingen. Deze lezing presenteert validatiestudies waarin commerciële apparaten worden vergeleken met gouden standaarden, waarbij aanzienlijke prestatieverschillen en black-box-beperkingen aan het licht komen die worden veroorzaakt door de prioriteiten van grote technologiebedrijven. In de sessie wordt een database voor de selectie van wearables geïntroduceerd die is ontwikkeld om te helpen bij het kiezen van het juiste hulpmiddel voor een onderzoeksproject, en wordt benadrukt waarom het gebrek aan controle over hardware, algoritmen en gegevens professionele toepassingen belemmert. Ten slotte wordt getoond hoe contextuele correctie (beweging, houding, spraak) en gepersonaliseerde analyses essentieel zijn voor een zinvolle interpretatie, en dat we niet alleen op wearables moeten vertrouwen, maar mensen ook moeten blijven vragen hoe ze zich voelen.

    Relevante artikelen
    de Geus, E. J. C., & Gevonden, M. J. (2023). Acquisition and analysis of ambulatory autonomic nervous system data. In Mobile sensing in psychology: Methods and applications (pp. 129–167). Guilford Publications.

    Sinichi, M., Gevonden, M. J., & Krabbendam, L. (2025). Quality in question: Assessing the accuracy of four heart rate wearables and the implications for psychophysiological research. Psychophysiology, 62(2), e70004.

    Sinichi, A., Eleftheriou, G., Ha Ngoc, M. A., Kohrt, B. A., Luitel, N. P., Singh, R., Jacobs, R., Sorsdahl, K., Jaramillo, S. G., Sanguineti, M. C. D., Lund, C., Jordans, M., Garman, E. Krabbendam, L., & Gevonden, M. (2025). Rethinking resting heart rate variability: No evidence of association with self-regulation and psychopathology in a cross-sectional study among adolescents in Colombia, Nepal, and South Africa. Psychophysiology, 62(11), e70184.

Sessie 2. Human tech interaction and collaboration

  • Robots als effectieve sociale actoren: de rol van oogcontact en menselijke gelijkenis in de interactie tussen mens en robot - Cesco Willemse

    Abstract
    Humanoïde robots worden steeds vaker ingezet als sociale actoren in verschillende domeinen. Hoe effectief ze worden gevonden, hangt af van hoe mensen hun sociale signalen interpreteren. Mensen zien robots al snel als mensachtig, maar dit gaat verder dan antropomorfisme en omvat ook het toeschrijven van mentale toestanden en intenties. Deze lezing gaat over de rol van oogbewegingen tijdens interacties. Onze gegevens tonen aan dat robots kijkpatronen oproepen die vergelijkbaar zijn met die van menselijke actoren, wat op vergelijkbare wijze van invloed kan zijn op de toeschrijving van mentale toestanden, sympathie en vertrouwen. Al met al stellen we dat sociale robotica prioriteit moet geven aan het optimaliseren van specifieke sociale signalen om de effectiviteit van humanoïde robots te vergroten.

    Relevante artikelen
    Bossi, F., Willemse, C., Cavazza, J., Marchesi, S., Murino, V., & Wykowska, A. (2020). The human brain reveals resting state activity patterns that are predictive of biases in attitudes toward robots. Science robotics, 5(46), eabb6652. https://doi.org/10.1126/scirobotics.abb6652

    Willemse, C., & Wykowska, A. (2019). In natural interaction with embodied robots, we prefer it when they follow our gaze: a gaze-contingent mobile eyetracking study. Philosophical Transactions of the Royal Society B, 374(1771), 20180036. https://doi.org/10.1098/rstb.2018.0036

    Note: in case of pay-walled access, representative preprints of these manuscripts are freely available from my OSF page: https://osf.io/ws2h7/.
     
  • Leren met en over sociale actoren en robots - Daniel Preciado Vanegas

    Abstract
    Sociale technologieën (zoals robots, chatbots en soortgelijke kunstmatige agents) hebben tal van toepassingen, vooral in de context van bijscholing. Het is gemakkelijk voor te stellen dat een robot meedoet aan het lesgeven in een klaslokaal; tegenwoordig is dit zelfs iets wat veel schoolkinderen al hebben meegemaakt. Maar dat is niet de enige manier waarop sociale technologieën ons mensen kunnen helpen bij het bijscholen. In deze lezing presenteer ik studies die de rol van sociale technologieën in het leren belichten vanuit drie verschillende perspectieven: Leren van technologie, waarbij de voordelen (en kanttekeningen) van sociale technologieën als leermiddelen binnen en buiten de klas worden besproken; Technologie onderwijzen, waarbij studies worden besproken die het idee van interactieve robotprogrammering (d.w.z. lesgeven) op basis van menselijke (en dierlijke) onderwijsprincipes en -methoden onderzoeken; en ten slotte over elkaar leren, waarbij de rol van individuele factoren (technologische geletterdheid en ervaring, attitudes, percepties, persoonlijkheid) bij het leren wordt besproken.

    Relevante artikelen
    Konijn, E.A., Jansen, B., Mondaca Bustos, V. et al. Social Robots for (Second) Language Learning in (Migrant) Primary School Children. Int J of Soc Robotics 14, 827–843 (2022). https://doi.org/10.1007/s12369-021-00824-3

    K. Christofi, C. Tichelaar, D. F. Preciado and K. Baraka, Human Teaching Patterns in Interactive Robot Learning from Multiple Teaching Modalities, 2025 34th IEEE International Conference on Robot and Human Interactive Communication (RO-MAN), Eindhoven, Netherlands, 2025, pp. 1181-1187, https://doi.org/10.1109/RO-MAN63969.2025.11217920.

    Elly A Konijn, Daniel F Preciado Vanegas, Peggy van Minkelen, Theory of affective bonding: a framework to explain how people may relate to social robots and artificial others, Communication Theory, Volume 35, Issue 3, August 2025, Pages 139 - 151, https://doi.org/10.1093/ct/qtaf007.
     
  • Agentische AI laten werken: sociaalpsychologische voorwaarden voor een effectieve implementatie - Eddy van der Sman

    Abstract
    Agentische AI-systemen en copiloten initiëren steeds vaker acties, stellen prioriteiten en beïnvloeden beslissingen binnen organisaties. Toch mislukt de implementatie vaak niet vanwege technische tekortkomingen, maar vanwege een gebrek aan sociaal-psychologische aansluiting bij het echte werk, zoals onduidelijke rollen, verkeerd afgestemd vertrouwen, verminderde waargenomen zeggenschap, diffuse verantwoordelijkheid en verschuivende teamnormen. Op basis van praktische ervaring met het ontwikkelen en implementeren van AI-gestuurde oplossingen, onderzoekt deze sessie de gedrags- en teamvoorwaarden waaronder agentische AI op grote schaal werkbaar wordt. Het identificeert voorspelbare faalpatronen en evidence-based interventies die passend vertrouwen, verantwoordelijke besluitvorming en duurzame organisatorische acceptatie ondersteunen.

    Relevant artikel
    Duan, W., Flathmann, C., McNeese, N., Scalia, M. J., Zhang, R., Gorman, J., Freeman, G., Zhou, S., Hauptman, A. I., & Yin, X. (2025). Trusting autonomous teammates in human-AI teams - A literature review. Proceedings of the 2025 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems, Article 1102. https://doi.org/10.1145/3706598.3713527.

Sessie 3. AI literacy and skill development

  • Bijscholen in het GenAI-tijdperk: De rol van betrokkenheidsniveau bij het vormen van AI-geletterdheid van studenten - Mohammadreza Farrokhnia

    Abstract
    Nu het hoger onderwijs steeds vaker gebruikmaakt van Generatieve Kunstmatige Intelligentie (GenAI)-tools zoals ChatGPT, moeten studenten nieuwe vaardigheden ontwikkelen om deze technologieën effectief, kritisch en verantwoord te gebruiken. In deze sessie worden resultaten gepresenteerd van een cross-sectionele studie onder 301 universitaire studenten, waarin verbanden worden onderzocht tussen kritisch denken, zelfgestuurd leren, betrokkenheid bij GenAI-tools en AI-geletterdheid. De resultaten laten zien dat kritisch denken en zelfgestuurd leren positief samenhangen met AI-geletterdheid. Daarnaast speelt diepe, reflectieve betrokkenheid een gedeeltelijk bemiddelende rol, terwijl oppervlakkig gebruik geen betekenisvol verband toont.

    Relevant artikel
    Wang, C., Wang, H., Li, Y., Dai, J., Gu, X., & Yu, T. (2024). Factors influencing university students' behavioral intention to use generative artificial intelligence: Integrating the theory of planned behavior and AI literacy. International Journal of Human-Computer Interaction, 1-23. https://doi.org/10.1080/10447318.2024.2383033.
     
  • AI GO! Een praktisch raamwerk voor het ontwikkelen van AI-geletterdheid in het onderwijs - Iwan Wopereis

    Abstract
    AI geeft in toenemende mate vorm aan de onderwijspraktijk, van lesontwerp en toetsing tot feedback en studentondersteuning. Dit roept een belangrijke vraag op: wat betekent het om AI-geletterd te zijn in het onderwijs? In deze sessie AI GO! gepresenteerd, een evidence-informed raamwerk voor AI-geletterdheid dat is ontwikkeld binnen het Npuls-programma AI and Data Literacy (AID). Het raamwerk is gebaseerd op een umbrella review van de wetenschappelijke literatuur, uitgevoerd door het Npuls AID-team, en verrijkt met inzichten van onderwijsprofessionals die zijn verzameld tijdens World Café-sessies. AI-geletterdheid wordt opgevat als een samenspel van kennis, vaardigheden, attitudes en ethisch bewustzijn en biedt professionals in het mbo, hbo en wo concrete aanknopingspunten om zowel hun eigen AI-geletterdheid als die van hun studenten te versterken.

    Relevante artikelen
    Hillman, V., Holmes, W., & Duarte, T. (2025). A rapid review of AI literacy frameworks, with policy recommendations. The Royal Society.

    Ng, D. T. K., Leung, J. K. L., Chu, S. K. W., & Qiao, M. S. (2021). Conceptualizing AI literacy: An exploratory review. Computers and Education: Artificial Intelligence, 2, 100041. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2021.100041

    Renkema, M., Van den Boom-Muilenburg, E., Friso-van den Bos, I., Theelen, H., Wopereis, I., & Schildkamp, K., (2025). AI-GO! A framework for AI literacy in education (AI-GO Framework). Npuls.

Sessie 4. Considerations and effects of tech use on human behaviour & society

  • Wel of niet verbieden? Onderzoek naar de impact van strenge versus soepele smartphone bans op middelbare scholen op smartphonegebruik, welbevinden, fysieke activiteit en slaap na schooltijd - Laura Huiberts

    Lees ook het artikel: Smartphoneverbod op school: uitdagingen na schooltijd?

    Abstract
    Sinds 2024 zijn smartphones op middelbare scholen gedeeltelijk of volledig verboden. Hoewel dit voordelen biedt tijdens de les (zoals betere concentratie en leerprestaties), zijn de effecten na schooltijd nog onbekend. Het sociale leven van adolescenten speelt zich voor een groot deel online af, waardoor smartphonegebruik een integraal onderdeel van hun leven is. Het volledig verbieden van smartphones gedurende een groot deel van de dag kan leiden tot fear of missing out, meer smartphonegebruik na schooltijd, uitstel van huiswerk en bedtijd, en sedentair gedrag. Dit project onderzoekt deze verbanden tijdens de dagelijkse routines van leerlingen door objectieve en subjectieve metingen te combineren en scholen met een gedeeltelijk en een volledig verbod te vergelijken.

    Relevante artikelen
    Vanluydt, E., van den Eijnden, R., Vonk, L., Putriks, P., van Amelsvoort, T., Delespaul, P., Levels, M., & Huijts, T. (2026). Disconnect to reconnect: How variations between types of smartphone bans influence students' well-being and social connectedness in Dutch secondary education. Journal of Youth and Adolescence. Advance online publication. https://doi.org/10.1007/s10964-025-02313-6.

    Goodyear, V. A., Randhawa, A., Adab, P., Al-Janabi, H., Fenton, S., Jones, K., Michail, M., Morrison, B., Patterson, P., Quinlan, J., Sitch, A., Twardochleb, R., Wade, M., & Pallan, M. (2025). School phone policies and their association with mental wellbeing, phone use, and social media use (SMART Schools): A cross-sectional observational study. The Lancet Regional Health - Europe, 51, Article 101211. https://doi.org/10.1016/j.lanepe.2025.101211.
     
  • Een Solarpunk Commons bouwen: Experimenteren met een Hands-On Refusal Lab - Jaime Simons

    Abstract
    Deze presentatie bespreekt de ontwikkeling van vaardigheden aan de hand van een participatieve workshop waarin solarpunk (een tegenculturele beweging die zich een ecologisch duurzame, sociaal rechtvaardige en gemeenschapsgerichte technologische toekomst voorstelt) wordt gebruikt om te onderzoeken hoe het oefenen van weigeringstechnieken kan helpen om kritisch denkvermogen te ontwikkelen naast het aanleren van technische vaardigheden. Via een hands-on weigeringlab hebben we drie experimentele workshops georganiseerd waar deelnemers leerden met technologie (apparaten diagnosticeren voor hardwareproblemen en echte reparatiedocumentatie maken voor online forums), via collaboratieve praktijken (een door solarpunk beïnvloede stad gemeenschappelijk maken, slow data-visualisaties maken die de mens terugbrachten naar de datasets), met als doel protocollen te creëren voor alternatieve toekomsten (protocollen voor datasouvereiniteit ontwikkelen met behulp van een zaadbibliotheek). Door specifieke technologische weigeringen te vervangen door bevestigende alternatieven, experimenteerden we met verder gaan dan ‘nee’ zeggen en ook ‘ja’ zeggen tegen toekomsten die we als vriendelijk, ethisch en zorgzaam beschouwen. We stellen dat deelnemers door middel van collectieve verbeelding, het overwegen van de mogelijkheden voor alternatieve toekomsten en het oefenen van realistische weigeringstechnieken in een rustige, praktische en collectieve omgeving, hun vermogen vergroten om de kritische beoordelingsvaardigheden te ontwikkelen die nodig zijn om de huidige technologische systemen op een minder extractieve, meer sociaal rechtvaardige manier te herontwerpen.

    Relevante artikelen
    Luukkonen, R., & van den Broek, K. L. (2024). Exploring the drivers behind visiting repair cafés: Insights from mental models. Cleaner Production Letters, 7, 100070. https://doi.org/10.1016/j.clpl.2024.100070

    Schwabish, J. (2024). Bringing data to life: Community data physicalization. Urban Institute.
     
  • Op tijd: nieuwe technologieën voor tijdmanagement in het hedendaagse India - Nafis Hasan

    Abstract
    Dit onderzoek vindt plaats in een niet-westerse context, namelijk in India, waar is onderzocht hoe 'nieuwe' technologieën worden geïntroduceerd in overheidsinstanties om de efficiëntie en productiviteit van het werk te verbeteren. Met 'nieuw' wordt hier nog niet bedoeld AI of wearables, maar softwareprogramma's, webdashboards en mobiele apps. Het onderzoek richtte zich op het begrijpen van de ervaringen van ambtenaren bij de overgang van 'oude' naar 'nieuwe' technologieën. Met ervaringen wordt bedoeld welke nieuwe vaardigheden en kennis hen werden bijgebracht en welke nieuwe relaties ze moesten ontwikkelen met technologie en technische experts. In deze sessie worden de bevindingen uit een onderzoek naar een webdashboard voor tijdmanagement besproken dat werd geïntroduceerd bij overheidsinstanties in Zuid-India. Op basis van interviews en participerende observatie bleek dat zelfs wanneer het programma zijn beoogde doelstellingen niet bereikte, het andere effecten had die bijvoorbeeld leidden tot veranderingen in de gegevensbeheerpraktijken binnen deze kantoren. Deze casestudy laat zien hoe contextuele aspecten van belang zijn bij de inzet van nieuwe technologieën voor de ontwikkeling van vaardigheden.

    Relevante artikelen
    Hasan, N. A. (2025). Calculable bureaucratic time: The performativity of data and dashboards in a digitizing public bureaucracy. Science, Technology, & Human Values, 1–28. https://doi.org/10.1177/01622439251391918.