Inclusiever onderzoek begint bij de juiste vraag: Nederlandstalige vragenset beschikbaar

Inclusiviteit

Een simpel voorbeeld: in traditionele vragenlijsten kun je bij vragen over gender vaak alleen kiezen tussen man en vrouw, terwijl die categorieën niet altijd aansluiten bij hoe mensen zichzelf identificeren. Daardoor kunnen deelnemers zich buitengesloten voelen, afhaken of een antwoord geven dat niet bij hen past. En dat is zonde, want goed onderzoek vraagt om data die een diverse samenleving zo representatief mogelijk weerspiegelen. Daarom is de Diversity Minimal Item Set ontwikkeld (oorspronkelijk door Gertraud Stadler en collega's), een reeks vragen die wél recht doen aan inclusiviteit. Maar die vragen zijn Engelstalig.

Nederlandstalige versie

Thomas Gültzow en Jill Knapen hebben samen met wetenschappers van University of Twente, Rijksuniversiteit Groningen, Tilburg University en Universiteit Maastricht de vragen vertaald naar het Nederlands en aangepast aan de Nederlandse context. Om ervoor te zorgen dat de items goed aansluiten bij perspectieven uit de praktijk, werkten zij samen met stakeholders uit het hele land. Hiervoor maakten de onderzoekers gebruik van een speciaal stakeholderbetrokkenheidsproces dat is ontwikkeld door Keenan A. Ramsey, PhD.

Voor iedereen vrij beschikbaar

Het resultaat van hun inspanning is een praktisch en toegankelijk kader voor iedereen die de inclusiviteit van diens dataverzameling wil verbeteren. Met andere woorden: een set vragen die onderzoekers, organisaties en beleidsmakers kunnen gebruiken als ze demografische gegevens willen verzamelen. De volledige itemset (DIMIS-NL) is voor iedereen vrij beschikbaar.

Meer dan alleen vertalen

Maar waarom is er een heel team en een stakeholderoverleg nodig om een vertaling te maken? Je kunt het toch gewoon door AI laten vertalen? Toch blijkt het in de praktijk ingewikkelder. Wie de ontwikkelde itemset bekijkt, ziet dat de Nederlandse versie niet letterlijk is overgenomen uit het Engels. Bij iedere vraag hebben de onderzoekers expliciet verantwoord waarom zij voor een bepaalde formulering kozen. Daarmee wordt duidelijk dat het hier niet gaat om simpel vertalen, maar om het zorgvuldig aanpassen van vragen aan de Nederlandse maatschappelijke en culturele context. Daarvoor is menselijke expertise en input van ervaringsdeskundigen nog altijd essentieel.

Heb je vragen over het gebruik van de DIMIS-NL in je eigen onderzoek? Neem dan gerust contact op met Thomas Gültzow of Jill Knapen.