Deze website gebruikt cookies (en daarmee vergelijkbare technieken) om het bezoek voor u nog makkelijker en persoonlijker te maken. Met deze cookies kunnen wij en derde partijen uw internetgedrag binnen en buiten onze website volgen en verzamelen.
Hiermee kunnen wij en derde partijen advertenties aanpassen aan uw interesses en kunt u informatie delen via social media.
Klik op 'Ik ga akkoord' om cookies te accepteren en direct door te gaan naar de website of klik op om uw voorkeuren voor cookies te wijzigen. Bekijk onze privacyverklaring voor meer informatie.
ALG_OpenAcces_10608_head_large.jpg
Open access
Open access is vrije toegang tot wetenschappelijke informatie, zoals tijdschriftartikelen, en heeft als doel om publiek gefinancierd onderzoek voor iedereen online toegankelijk te maken. Open access publicaties zijn beter vindbaar, worden vaker geciteerd en hebben een groter bereik. Open access komt niet alleen de wetenschap ten goede, maar ook de maatschappij en de economie. Ook individuele onderzoekers hebben belang bij een zo breed mogelijk publiek voor hun werk, waarbij dit publiek zo snel mogelijk toegang tot de informatie moet krijgen.

Open access is de norm bij de OU

Vanaf begin juli 2016 is het beleid van de Open Universiteit om open access de norm te laten zijn bij het toegankelijk maken van publicaties. Daarom stimuleert de Open Universiteit het publiceren in open access tijdschriften. Deze publicaties worden ook opgeslagen in een zogenaamde institutionele full text open access repository. Indien open access publiceren niet mogelijk is, wordt alleen de 'preprint' of 'postprint' van de publicatie opgeslagen in de repository en wordt zo vrij toegankelijk.

Richtlijn is dat open access de norm is. Voor wetenschappelijke publicaties en vakpublicaties is opslag in de repository, een database, verplicht. Indien het niet mogelijk is open access te publiceren, moet dit worden gemotiveerd. Voorbeelden van wetenschappelijke en vakpublicaties zijn o.a. artikelen in (niet) peer-reviewed tijdschriften, boeken en monografieën, hoofdstukken in boeken/boekdelen en dissertaties. Aanbevolen wordt ook de opslag van populariserende publicaties en overige publicaties in deze repository.

Procedure voor open access publiceren

Om een artikel open access te kunnen publiceren in een wetenschappelijk tijdschrift is een procedure opgesteld.

Hulp bij het vinden van Open access deals: de Open access journal browser

Open access maakt steeds vaker onderdeel uit van deals met uitgevers. Om bij het publiceren een weloverwogen keuze voor een tijdschrift te kunnen maken en in die afweging ook de mogelijkheid voor Open access mee te kunnen nemen, is een webtool ontwikkeld: de Open access journal browser. Deze tool presenteert op een overzichtelijke manier de meest belangrijke journals en de Open access mogelijkheden. De tool is tot stand gekomen op initiatief van de Universiteit Wageningen en wordt ook aan andere UB’s ter beschikking gesteld.

De tool biedt een slimme zoekfunctie naar tijdschriften waarin een OU onderzoeker Open access kan publiceren door de Open access deals die via UKB worden afgesloten. Bij de volledige presentatie van een tijdschrifttitel wordt o.a. informatie over Open access korting en impact factor getoond en wordt een toelichting gegeven over de aard van een eventuele Open access deal. Verder worden ook gegevens over co-citaties van een tijdschrift bijgehouden. Daardoor is het mogelijk om te verwijzen naar 'vergelijkbare tijdschriften'. De Open access journal browser biedt daarnaast nog een aantal handige links, bijvoorbeeld direct naar het tijdschrift of de Sherpa Romeo database.

Taverne pilot: You share, we take care!

De ambitie van Nederland en de Open Universiteit is om 100% open access te bereiken in 2020. Met veel uitgevers zijn afspraken gemaakt over publiceren in open access. Echter is dit niet voor alle type publicaties en in alle tijdschriften mogelijk. De Nederlandse auteurswet biedt een alternatief.

Het artikel 25fa van de auteurswet (amendement Taverne) biedt onderzoekers de mogelijkheid om kort wetenschappelijk werk te delen, ongeacht eventuele beperkende richtlijnen van uitgevers.

Amendement Taverne
De maker van een kort werk van wetenschap waarvoor het onderzoek geheel of gedeeltelijk met Nederlandse publieke middelen is bekostigd, heeft het recht om dat werk na verloop van een redelijke termijn na de eerste openbaarmaking ervan, om niet beschikbaar te stellen voor het publiek, mits de bron van de eerste openbaarmaking daarbij op duidelijke wijze wordt vermeld.

De Nederlandse universiteiten hebben besloten om open access vanaf 2019 een extra impuls te geven door een pilot te starten. Op basis van het amendement worden de uitgeversversies van korte wetenschappelijke publicaties na 6 maanden beschikbaar gemaakt via de repository van de universiteit. Dit gebeurt uiteraard met wederzijdse afstemming met de onderzoeker.

​Voorwaarden voor deelname
De repository manager ondersteunt u graag bij het plaatsen van de publicatie in de repository. De embargo termijn van publicatie na 6 maanden wordt onder de volgende voorwaarden gehanteerd:

  • De publicatie is geheel of gedeeltelijk met Nederlandse publieke middelen bekostigd.
  • De maker(s) heeft/hebben een dienstverband bij een instelling die meedoet met de pilot; de makers kunnen zowel auteurs als co-auteurs zijn.
  • Het betreft een kort werk van wetenschap; dit heeft de lengte van een wetenschappelijk artikel of boekhoofdstuk in een 'edited collection'.

Hoe gaat dit in zijn werk?

  • Neem contact op met de repository manager als u mee wilt doen.
  • De repository manager zal met u de voorwaarden verifiëren en aanvullende informatie verschaffen om de publicatie op correcte wijze in de repository te krijgen.
  • Uw kort wetenschappelijk werk wordt geplaatst in de repository en is, na de embargo termijn van 6 maanden na eerste publicatie, vrij te delen met wetenschappers en publiek over de hele wereld.
  • Krijgt u op enig moment vragen, bijvoorbeeld vanuit de uitgever, dan neemt de universiteit de correspondentie voor u over.

De pilot is 31 januari 2019 gestart. De resultaten worden na 6 maanden geëvalueerd. Op basis van de evaluatie wordt het besluit genomen of Taverne deel van het Open Access beleid van Nederlandse universiteiten zal worden. Totdat dit besluit is genomen worden de activiteiten in de pilot gecontinueerd.

Zie de Taverne licentieovereenkomst // Follow this link for the end user agreement

Zie meer informatie over Taverne of voor deze informatie in het Engels // Follow this link for more information about Taverne or to access this information in English

Meer informatie

Meer informatie over open access staat op de website van de VSNU en op de website openaccess.nl.